Varant ve Opsiyon Farkları

Varant ve opsiyonlar arasındaki farklar; risk ve getiri ilişkisi çerçevesinde yatırımcıların doğru yatırım ve stratejilerinin belirlemesi açısından çok önemlidir. Varant'ta işlem gören ürünler , sürekli kotasyon, düşük maliyet ve zengin yatırım stratejileri ile opsiyonlardan ayrışmaktadır.

Yatırımcının gerek spekülatif kazanç gerekse risk yönetimi açısından varantlarda mı opsiyonlarda mı yatırım yapacağına karar vermesi açısından da ürünler arası farklılıklar bilinmelidir.

Varantların menkul kıymetleştirilmiş opsiyonlar olması nedeniyle varantlar ile opsiyonlar arasındaki farkların karıştırılması çok doğaldır. Ana unsurlar çerçevesinde varantlar ile opsiyonlar arasındaki farklar şunlardır;

Tip: Opsiyonlar sözleşme, varantlar ise menkul kıymettir.

İşlem görülen piyasa: Varantlar; Borsa İstanbul Pay Piyasası’nda işlem görmektedir. Opsiyonlar ise Borsa İstanbul bünyesinde faaliyet gösteren Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda  (VİOP) işlem görmektedir.  

Dayanak varlık: Varantlarda dayanak varlıklar endeks, hisse, döviz, petrol, emtia, altın gibi dayanak varlıkların varantları olarak geniş bir yelpazeden esnek olarak seçilir. Opsiyonlarda ise pay senedi, pay endeksi ve DolarTL dayanak varlıklar olmak üzere limitli seçenekler çerçevesinde seçilir.

Parametreler: İhraççı tarafından piyasanın ihtiyaçlarına göre belirlenirken opsiyonlarda türev borsası tarafından belirlenir.

Vade: Opsiyonlarda daha kısa iken varantlarda daha esnektir.

Likidite: Varantlara likidite ihraççı (piyasa yapıcı tarafından sürekli müzayede sistemi ile sağlanırken, opsiyonlarda likidite alıcı ile satıcı arasındaki işlemlere bağlıdır. 

Teminatlandırma: varantlarda varant primi ödenerek varant kullanma hakkı elde edilir teminat yoktur. Opsiyonlarda ise işlem yapılabilmesi için teminat yatırılması gerekmektedir.

Yükümlülük: Varantlarda vade sonunda yükümlülüklerin yerine getirilmesi ihraççının sorumluluğundadır. Opsiyonlarda ise tüm yükümlülükler alıcı ve satıcı arasında yerine getirilir.

Risklilik: Varantlarda yatırılan sermaye ile sınırlı iken kısa pozisyonlarda sınırsızdır.

İşlem esasları: Opsiyonlar vadeli işlem esasları ile işlem görürken varantlar spot (nakit) esasları ile işlem görür.

Arz (ihraç): Varantlar sermaye piyasası kanunlarına göre finansal kurumlar tarafından ihraç

edilirken opsiyonlarda ihraççı yoktur. Pozisyonlar borsada oluşur, her uzun pozisyona karşı bir kısa pozisyon vardır.

Fiyatlandırma: Opsiyonlarda fiyatlandırma piyasa katılımcıları tarafından sisteme girilen emirler ile gerçekleşirken varantlarda ise sürekli ihraççı tarafından piyasa yapıcılığı kotasyonu vardır.

İşlem maliyetleri: Varantlarda işlem maliyetleri opsiyonlara göre daha düşüktür.

Uygulanabilecek stratejiler: Alım ve satım varantlarında uzun pozisyon stratejisi uygulanabilirken opsiyonlarda alım ve satım pozisyonlarında hem kısa hem uzun pozisyon uygulanabilir.