Varant Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Varantlar dayanak varlık getiri risk ilişkisine göre çeşitlendirilebilen çok zengin enstrüman seçeneğine sahiptir. İhraççı kurumların varant stratejileri de dikkate alındığında yatırımcının önünde çok geniş bir ürün yelpazesi mevcuttur. Diğer taraftan varantların klasik yatırım araçlarından farklı hareket etmeleri, zaman değeri, yüksek kaldıraç kullanımı ve vadelerinin sınırlı olması dikkate alındığında yatırımcı varant seçiminde çok titiz davranmalıdır.
Varantlarda yatırım kararı verilmeden önce yatırımcının sırasıyla dayanak varlık grubunda, dayanak varlıkta, beklenti yönünde ve risk türünde seçim vermesi gerekir. Şöyle ki;
Dayanak varlık grubu: Varantlar dayanak varlık grubu olarak pay, emtia, döviz, kıymetli madenler gibi başlıklar altına işlem görürler. Dayanak varlık grubu seçilmeden dayanak varlığın seçilmesi mümkün değildir. Mesela; Akbank hissesinin varantına yatırım yapabilmek için öncelikle pay varant grubunun seçilmiş olması gerekmektedir.
Dayanak varlık seçimi: Dayanak varlık grubunu seçtikten sonraki diğer işlem dayanak varlığın seçimidir. Kurumdan kuruma değişmekle birlikte pay varantları grubu içinde birçok hisse varantı mevcuttur.
Beklenti yönü: Yatırımcı seçmiş olduğu varantın fiyatında, kendi beklentisine bağlı olarak yükseliş ya da düşüş yönünü seçmelidir.
Risk türü: Yatırımcı kendi getiri beklentisine ve risk taşıma isteğine göre risk grubunu seçer. Mesela, yüksek riskli, riskli, düşük kaldıraçlı gibi.
Risk grubu seçiminde etkin kaldıraç, teta duyarlılık gibi parametreleri göz önünde bulundurması gerekir. Teta değeri vadeye kalan gün sayısı, delta dayanak varlık fiyat değişimlerine duyarlılığı gösteriyor ki bu kriterler fiyatlamalar açsından da çok önemlidir.
Kar/al ve Zarar durdur: yatırım stratejisinin en önemli kasımlarından bir olan kar al ve zarar durdur seviyelerini belirlemeniz gerekmektedir. Bu seviyeleri yatırım stratejilerinize göre belirledikten sonra varant yatırımlarınızı diğer enstrümanlarda olduğu gibi sürdürebilirsiniz.
Kısa notlar…
- Teta değeri vade sonunda sıfırlanır ve vade sonuna yaklaştıkça hızlanır. Varantın değeri “başa baş” noktasına yaklaştıkça Zaman Kaybı Değeri artar. Dolayısıyla zaman değer kaybını dikkate alınması istenmeyen kayıpların oluşması açısından önemlidir.
- Varant vadesi ve kullanım fiyatı yatırım stratejileri ile uyumlu olmalıdır.
- Varant ihraççısının kredibilitesi de varant seçim kriterlerinin içinde olmalıdır. Çünkü varantlarda ihraççı kurum piyasa yapıcı olur ya da piyasa yapıcı bir kurum seçer. Likiditeyi de piyasa yapıcı kurum sağlar. Dolayısıyla piyasa yapıcının sürekli kotasyon vermesi ya da verebilmesi çok önemlidir.
- Varantın alım ve satım kotasyonları, kotasyonlar arasındaki makas, örtük oynaklığın seviyesini piyasaya paralel mi gibi kriterler de varant seçimlerinde etkili olmalıdır.
- Varantlarda ortalama maliyeti aşağı çekmek için yapılacak yeni alımlar doğru sonuçlar vermeyebilir.
- Varantları vade bitimine kadar tutmak her zaman doğru olmayabilir.
- Varantlarda açığa satış yoktur.
- Varantlar temettü beklentisi dikkate alınarak fiyatlama yapılır dolayısıyla temettü ödemesi yoktur fakat temettü ödemesinin varant fiyatlarına etkisi olabileceği göz ardır edilmemelidir.
- Varantlarda bedelli ve bedelsiz sermaye arttırımlarında varantın piyasa fiyatı etkilenmeyecek şekilde varantın parametlerinde (kullanım fiyatı ve çarpan) düzeltme yapılır
