Ters Omuz Baş Omuz (TOBO) Formasyonu: Kapsamlı Analiz ve Kullanım Rehberi

Ters Omuz Baş Omuz (TOBO) Formasyonu Nedir?

Hisse senetleri, kripto para, foreks ve döviz piyasalarında sıklıkla kullanılan TOBO formasyonu fiyat hareketlerini öngörmek için kullanılır. Ayrıca yatırım fonları, vadeli işlem ve opsiyon yatırımında kullanılan bir dönüş formasyonudur.

Aynen OBO formasyonunda olduğu gibi Ters Omuz Baş Omuz kelimelerinin baş harflerinin bir araya getirilmesiyle oluşturulan bir kısaltmadır. Piyasada en yaygın görülen dönüş teknik analiz formasyonlarından biridir. Bu nedenle TOBO formasyonundan nasıl faydalanabileceğinizi, formasyon hedefi hesaplama ve tobo nasıl çizilir? konularını yazımızın devamında bulabilirsiniz.

TOBO Formasyonunun Yapısı ve Oluşum Aşamaları

TOBO nedir dendiğinde şeklinden de anlaşılacağı gibi yavaşça düşen bir trendin hızlanıp düştüğü dip seviyeden çıkarak ilk omuz seviyesindeki destek noktasına tekrar ulaştığı görüldüğü bir sinyaldir. Bu formasyonda 2 destek ve 3 tane dip noktası görülür. 

Sol omuz, boyun bölgesi, baş, boyun bölgesi ve sağ omuz şeklinde çizilir. 

Sol Omuz

Düşüş trendine giren formasyonu oluşturan ilk dip seviyesine sol omuz denir.

Baş Bölgesi

Sol omuzdaki dip sonrası alımlarla yükselen fiyatın birden daha dip bir fiyatı gördüğü bölgedir.

Sağ Omuz

Baş bölgesinden sonra gelen yükselişin ardından fiyatların tekrar dip yaptığı seviyeyi izah eder. Sağ omzun tamamlanmasının ardından hedef fiyatın bu seviyeye ulaşması beklenebilir, ancak garanti değildir.

Boyun Çizgisi (Neckline)

Sol ve sağ omuzların tepe noktalarından çizilen direnç çizgisine boyun çizgisi denir. İki zirveyi birleştirir. Boyun çizgisi düz bir çizgi olarak çekilebileceği gibi sağa veya sola eğimli olabilir.

Boyun çizgisinin kritik önemi ise formasyonun onayı için piyasanın boyun çizgisi direncinin üzerinde kapanması gerekliliğidir. Bu hedef fiyat görülmezse formasyon tamamlanmamış sayılır. Fiyat boyun çizgisinin üzerine çıktığında, formasyon düşüş trendinden yükseliş trendine geçme potansiyeli taşır. Bu noktada artış gösteren hacim yükseliş potansiyelini destekler.

TOBO Formasyonu Nasıl Yorumlanır ve Teyit Edilir?

TOBO formasyonunu tanımlamanın birkaç adımı bulunur. Bu adımların tamamlanması izlenerek işlem gerçekleştirilebilir.

Ancak altını çizmekte yarar var ki TOBO teknik analizde kullanılan tüm formasyon çeşitleri gibi her zaman doğru sonucu vermeyebilir. Yanlış öngörülen kırılmalara karşı risk yönetimi yapmak gerekir. Bu noktada stop loss emirleri kullanmak gerekebilir. 

Formasyonu kullanan kişinin risk profili ve yatırımcı psikolojisi aldığı kararları şekillendirmede rol oynadığı için aynı grafik yapısı farklı yatırımcılar tarafından farklı şekilde yorumlanabilir ve sonuçlar değişkenlik gösterebilir.

Boyun Çizgisinin Kırılımı

Formasyonun tamamlanması ve alım sinyali üretmesi için fiyatların yükseldiği sol omuzdan sağ omuza boyun çizgisi çekilmelidir. Çekilen boyun çizgisi, yukarı yönlü kırıldığında fiyatın yükselişe geçmesi beklenir.

İşlem Hacminin Rolü

Formasyon oluşurken fiyatın çekilen boyun çizgisinin üzerine çıkması için hacim verisiyle teyit edilmesi gerekir. 

Yatırımcılar hacim teyidiyle sinyalin güvenilirliğine göz attıktan sonra pozisyona karar verme noktasında daha emin davranabilirler.

Geri Çekilme (Pullback)

Kırılım sonrası fiyat hedef fiyata ulaşabileceği gibi bazen boyun çizgisine geri dönebilir. TOBO formasyonu gibi teknik analizlerde sahte kırılmalar da izlenebilir. Hedef fiyata ulaşır ulaşmaz fiyat düşüşleri görülebilir. 

TOBO Formasyonu ile İşlem Stratejisi Geliştirme

Yatırımcıların bu teknik analizde kar alma, sahte kırılmalara karşı aktif olma, hedef fiyat belirleme, hacim teyidinin yeterli olmadığı noktalarda RSI ve MACD göstergelerini kullanma ve stop loss seviyesini belirleme gibi stratejiler geliştirmesi gerekir. Yatırımcıların TOBO formasyonunun hedefine ulaşmadığı durumlara yönelik stratejileri kenarda tutmaları gerekir. Bu stratejilerden bazılarına yakından bakalım.

Hedef Fiyat Nasıl Belirlenir?

Yatırımcının hedef fiyatı belirlemesi için boyun çizgisinden başın en alt noktasına kadar olan dikey mesafeyi ölçmesi gerekir. Bulunan değer boyun çizgisindeki kırılma noktasına eklenerek hedef fiyat bulunabilir. Hedef fiyata ulaşıldığında kar alarak pozisyondan çıkma veya kalma kararı yatırımcıya aittir.

Stop-Loss (Zarar Durdur) Noktası Nereye Konulmalı?

TOBO formasyonunun her zaman başarılı sonuçlanacağını düşünmek hata yapılmasına neden olabilir. Bu sebepten stop-loss emriyle riskli durumlara karşı pozisyonu güvene almak önemlidir. TOBO formasyonunda stop-loss çoğunlukla sağ omuz dip seviyesinin altına konulmaktadır. Başın en dip seviyesini stop loss fiyatı olarak belirleyen traderlar da bulunur. Burada karar, yatırımcının risk iştahı ve işlem stratejisine göre değişiklik göstermektedir.

TOBO ve OBO Formasyonları Arasındaki Farklar

Teknik analizde formasyonlar devam ve trend dönüş formasyonları olarak gruplandırılır. TOBO formasyonu ve Omuz Baş Omuz (OBO) formasyonu dönüş formasyonları olarak sayılır. OBO formasyonunun tespiti ise TOBO formasyonuna kıyasla çok daha pratiktir. 

O halde TOBO formasyonunun OBO formasyonundan farklı olduğu noktalara maddelendirme yaparak yakından bakalım. 

• OBO formasyonu yükseliş trendinin sonunda ortaya çıkar. TOBO ise düşüş trendinin sonunda oluşarak olası bir yükseliş trendinin başlangıcına işaret eder. Bu nedenle her ikisi de dönüş formasyonu olmakla hareketler birbirinin tersi yönlüdür.
• Satış sinyali için beklenen hareket farklıdır. 
•  TOBO formasyonunda hedef fiyat belirlenirken boyun çizgisinden başın en alt noktasına kadar olan dikey mesafe ölçülürken, OBO formasyonunda hedef fiyat aşağı yönlü mesafe ölçülerek hesaplanır.