Doğal Gaz Yatırımı Nasıl Yapılır? Hisseler ve ETF’ler

Doğal Gaz  (Natgas) Nedir ve Yatırım Aracı Olarak Neden Önemlidir?

Doğal gaz, endüstride ve işyerlerinde enerji ihtiyacını karşılamak, evlerde ise ısınma ihtiyacı için kullanılan bir fosil yakıttır. Bu özelliği nedeniyle sermaye piyasalarında yatırım yapılan bir araçtır.

Yıllar boyunca petrolle korelasyon içinde hareket eden doğal gazın endüstrideki rolü arttıkça fiyatı da petrolden ayrışmıştır. Bu farklılaşmaya bölgesel arz-talep koşulları, taşıma altyapısı ve sözleşmelerin fiyatlama yapısı da etkendir. 

Petrol daha çok lojistik ve ulaşım sektörlerindeki enerji talebini karşılarken, doğal gazda elektrik üretimi gerçekleştirilmektedir. Ayrıca doğal gaz ısınma ihtiyacının giderilmesinde ve sanayide yakıt olarak kullanılır. 

Doğal gaz fosil bir yakıt olmasına rağmen kömür ve petrole kıyasla daha düşük karbondioksit emisyonu oluşturmaktadır. Bu özelliğiyle yenilenebilir enerjiye geçiş sürecinde bir geçiş yakıtı olarak değerlendirilmektedir. Ancak doğal gazın metan sızıntısı riski çevre ve doğa için bir tehdit unsuru olabilmektedir.

Doğal Gaz Çeşitleri Nelerdir?

Doğal gaz taşıma ve depolama verimliliği için sıkıştırılmış veya sıvılaştırılmış hale getirilebilmektedir. Sıkıştırılmış doğal gaz (CNG), sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) olarak adlandırılmaktadır. 

Doğal gaz gerekli arıtma işlemlerinin ardından boru hatlarıyla taşınabilir veya taşıma ve depolama ihtiyacına göre LNG ya da CNG haline getirilebilir. Sıvılaştırıldığında standart koşullardaki haline kıyasla 600 kat daha az yer kapladığı için gemilerle LNG taşınmasına imkan sağlamaktadır.

Bir yatırım aracı olarak doğal gaz türlerine bakıldığında ise vadeli kontratlarda dayanak varlık, sözleşmede tanımlanan doğal gazdır. Forex piyasasındaki doğal gaz CFD’lerinde ise ürün özelliklerine göre belirli bir doğal gaz fiyatı veya vadeli kontratı referans alınmaktadır.

Doğal Gaz Piyasası ve Fiyat Dinamikleri

Dünyada doğal gaz arzının önemli kısmının sağlandığı ülkelerin başında ABD, Rusya ve İran gelmektedir. Ayrıca Çin’in de küresel doğal gaz üretiminde payı bulunmaktadır. Özellikle arzın sağlandığı ülkelerde yaşanabilecek jeopolitik riskler doğal gaz fiyatları üzerinde etkili olmaktadır. Arz-talep dengesinde görülebilecek gelişmelerde talebi artıran unsurlar fiyatı artırırken resesyon süreçlerinde görüldüğü üzere talebin düşmesi doğal gaz fiyatlarını düşürmektedir.

Doğal gaz fiyatlarını genel çerçevede mevsimsellik, kış aylarının beklenenden daha soğuk geçmesi gibi hava koşulları ve stok seviyeleri etkilemektedir.

Tüm bu arz talep dengesini etkileyen gelişmelerin yanı sıra makro ekonomik veriler de doğal gaz fiyatını etkileyebilmektedir. Büyüme beklentilerinin artması doğal gaz fiyatlarını desteklerken ekonomik durgunluk süreçleri doğal gazı baskılayabilir.

Avrupa’nın son yıllarda doğal gazda Rusya’ya olan bağımlılığı azaltmak için enerji çeşitlendirmesi politikasına başvurması talebi değiştiren etkenler arasında yer almaktadır.

Avrupa’da Doğal Gaz Durumu

2022 yılında başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı sonrasında Rusya’dan Avrupa’ya boru hattıyla gelen doğal gaz akışında önemli azalmalar ve kesintiler yaşanmıştır. Avrupa Birliği, önlem adımı olarak yenilenebilir enerji yatırımlarını artırmıştır. Farklı doğal gaz boru hatlarıyla diğer gaz tedarikçisi ülkelere yönelerek Rus gazına olan ihtiyacı kademeli olarak azaltma politikaları izlemektedir.

Doğal Gaza Nasıl Yatırım Yapabilirim?

Doğal gaza yatırım, forex piyasası, portföyünde petrol olan fonlar ve ETF’ler ve küresel piyasalarda işlem gören vadeli doğal gaz kontratları aracılığıyla yatırım yapılabilmektedir. Gaz şirketi hisselerinin alım satımı ise doğal gaza dolaylı yoldan yatırım yapmanın alternatiflerindendir. Ancak bu yatırım yolu ile doğal gaz fiyat hareketliliklerinin yanında şirketin finansal performansına da yatırım yapılmaktadır.

Doğal gaza yatırım yapmak için GCM Yatırım’da forex hesabı açabilirsiniz. Gerçek hesaba geçmeden önce demo hesapta test işlemleri yapmak mümkün. Açılan demo hesaptaki 100.000 dolar sanal bakiye ile doğal gaz işlemi açabilirsiniz. Bunun için GCM Trader uygulamasını telefon, tablet ya da bilgisayarınıza indirebilirsiniz. Platformun arama butonuna “natgas” yazarak enstrümanı bulabilirsiniz. Alış (long) pozisyonuna işlem açmak natgas’ın fiyatının yükseleceği değerlendirmelerine göre Satış (short) yönüne pozisyon açmak ise enstrümanın fiyatının düşeceği değerlendirmesine göre işlem yapılabileceğini gösterir. Natgas alış veya satış pozisyonuna işlem açan bir yatırımcı işlem miktarını belirler. Gerekli teminat, ürünün işlem koşulları ve uygulanan kaldıraç oranına göre hesaplanır. 

Açılan deneme işlemi ise “Portföyüm” sekmesinden takip edilebilir. Forex piyasası çift yönlü işlem ve kaldıraç gibi imkanların riske dönüşebildiği bir piyasadır. Bu nedenle forex piyasası üzerinden yapılan doğal gaz işlemlerinde veri takibi ve risk yönetimi ayrıca önemlidir.

Doğal Gaz Nerede İşlem Görüyor?

Doğal gazın dünya çapında geçerli tek bir fiyatı yoktur ancak önemli benchmark göstergeleri bulunur. Doğal gazın önemli fiyat göstergelerinden biri olan Henry Hub vadeli kontratları NYMEX borsasında işlem görmektedir. 

Intercontinental Exchange (ICE) bünyesindeki borsalarda ise LNG piyasasına ilişkin JKM fiyat göstergesini referans alan türev sözleşmeler işlem görmektedir. 

Türkiye’de ise EPİAŞ tarafından işletilen spot ve vadeli doğal gaz piyasaları bulunmaktadır. 

Doğal Gaz Hisseleri ile Yatırım

Gaz şirketlerinden hisse alım satımı ile doğal gaza dolaylı yoldan yatırım yapma imkanı bulunur. Bunun için Borsa İstanbul’daki Başkent Doğalgaz Dağıtım Gayrimenkul (BASGZ) veya Naturelgaz Sanayi (NTGAZ) gibi Borsa İstanbul şirketlerine veya ABD borsalarında işlem gören EQT Corporation gibi doğal gaz odaklı şirketlerin hisseleri üzerinden sektöre dolaylı yatırım yapılabilir.

Hisse yatırımında riskler sadece doğal gazın fiyatlamasıyla sınırlı değildir. Şirket hisselerinin bilanço dönemlerinde dalgalanması ya da borsada küresel risk iştahının düşmesi gibi riskler vardır. Bunun yanı sıra yapılan hisse yatırımından temettü gibi kazançlar da sağlanabilir.

Önemli Not: Hisse adları örnek oluşturması amacıyla verilmiştir. Bu hisselerin fiyatları doğal gaz fiyatını birebir izlemez. 

Doğal Gaz ETF’leri ile Yatırım

Uluslararası yatırım hesabı ile yurt dışı borsalarda doğal gaz fiyatlamasına ve/veya enerji şirketlerine odaklanan ETF’lere yatırım yapılabilmektedir. Bu fonlar portföy yönetim şirketleri tarafından kurularak profesyoneller tarafından yönetilir ve yatırımcıların ilgili varlıklara dolaylı olarak yatırım yapmasına olanak tanır. 

Doğal Gaz Türevlerine Yatırım Yapma

GCM Yatırım’da doğal gaz fiyatına dayalı türev araçlar üzerinden doğal gaza yatırım yapılabilir.  Forex piyasasında yer alan ve NYMEX doğal gaz vadeli fiyatları üzerine hazırlanmış forward CFD’ler kullanılarak yatırım yapılabilir. Alternatif olarak ise doğal gaz dayanak varlık olarak kullanılarak yazılmış doğal gaz opsiyonları tercih edilebilir. 

Vadeli işlem sözleşmeleri ve opsiyonlarla doğal gaz yatırımı kaldıraçlı ve çift yönlü olarak yapılabilmektedir. Ancak kaldıraç ve çift yönlü işlem bazı riskler barındırır. Bu nedenle demo hesapta işlem yaparak platformu tanımak ve stratejiler geliştirmek oldukça faydalıdır.

Doğal gaz vadeli kontratlarında vade sonu ve pozisyonun sonraki vadeye taşınması da dikkate alınmalıdır. Mevcut kontrat ile sonraki vadeli kontrat arasındaki fiyat farkı ve işlem maliyetleri, pozisyonun taşınmasının yatırım sonucuna etkisini değiştirebilir. 

Doğal Gaz Yatırımının Artıları ve Eksileri

Portföyünü doğal gazla çeşitlendirmek isteyen ve risk toleransı uygun olan yatırımcılar için doğal gaz yatırımının bazı avantaj ve dezavantajları bulunmaktadır. Doğal gaz küresel enerji ihtiyacının önemli bir kısmını karşılamakta olduğu için yüksek işlem hacmi ve likiditesiyle ön plana çıkmaktadır. Bunun yanı sıra türev ürün olarak işlem yapılan doğal gaz yatırımlarında yükseliş ve düşüş olarak çift yönlü işlem yapılabilmektedir. 

Ticarette ise vadeli kontratlar ve opsiyonları daha çok doğal gaz fiyatlarındaki değişimlere karşı korunma amacıyla kullanılabilir. Doğal gazın önemli maliyet kalemi olduğu şirketler vadeli kontrat ve opsiyon işlemlerine başvurabilir.

Diğer taraftan doğal gaz fiyatları dönem dönem yüksek dalgalanmalara da neden olmaktadır. Yüksek hacimli işlemlerin kapatılması spekülatif hareketliliğe neden olabilmektedir. Farklı bir durum olarak ise mevsimsel etkiler göz önüne alınarak açılan işlemlerde doğal gaz fiyatı tersi yönde hareket edebilmektedir. Örneğin kış aylarında oluşabilecek talebin beklentilerin altında kalması doğal gaz fiyatının düşmesine neden olurken bu noktada long pozisyon alan bir yatırımcı için zarar riski doğmaktadır.

Doğal Gaz Fiyatlarını ve Grafik Analizini Nasıl Takip Ederim?

Neredeyse tüm enstrümanlarda olduğu gibi doğal gaz yatırımı da sıkı fiyat takibi gerektirir. Ekonomik takvim, haber akışı ve makroekonomik gündem izlenmelidir. Doğal gaz fiyatları ve grafiğini linke tıklayarak enstrüman sayfamız üzerinden takip edebilirsiniz. Bunun yanı sıra GCM Yatırım Araştırma Ekibi tarafından hazırlanan Emtia ve Forex Bültenleri’ni, doğal gaz yorumlarını inceleyebilirsiniz. Bültenlerde yer alan teknik seviyelere göz atabilirsiniz.

GCM Trader uygulamasını telefonunuza indirerek de canlı fiyat takibi yapabilirsiniz. Uygulamada yer alan teknik analiz göstergelerinden ücretsiz yararlanabilirsiniz. 

Son olarak, doğal gaz fiyatlarını değerlendirirken ekonomik takvimin yanı sıra sektörel gelişmelerin de takip edilmesi önemlidir. Ancak izlenen göstergelerin, işlem yapılan ürünün referans aldığı piyasaya göre değişebileceğinin altını çizmekte yarar var. Öne çıkan veriler ve gelişmeler şunlardır:

• Doğal gaz stok verileri: ABD Enerji Bilgi İdaresi’nin (EIA) haftalık stok raporu ve Avrupa’daki depolama seviyeleri.
• LNG yatırımı ve ticareti: İhracat ve ithalat miktarları, sevkiyatlar ve büyük tüketici ülkelerin talebindeki değişimler.
• Ekonomik veriler: Sanayi üretimi, büyüme ve PMI gibi enerji talebinin seyrine ilişkin göstergeler.
• Jeopolitik ve düzenleyici gelişmeler: Yaptırımlar, bölgesel çatışmalar, enerji politikaları ve ticaret kısıtlamaları.
• OPEC+ toplantıları ve petrol piyasası: Petrol üretimine ilişkin kararlar, enerji kaynakları arasındaki fiyat ilişkilerinden kaynaklı doğal gaz fiyatlarını dolaylı olarak etkileyebilir. 

Verileri veya gündemi analiz ederken sadece artış veya azalış olarak değil piyasa beklentilerinden ve mevsimsel ortalamalardan ne ölçüde farklılaştığına da bakılmalıdır.

Doğal Gaz Yatırımı Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Doğal gaz yatırımında karşılaşılabilecek riskleri yönetmek için işlem öncesinde bir risk yönetim planı oluşturulmalıdır. Her plan her piyasaya uygun olmayabilir. Oluşturulan risk yönetim stratejileri ürüne ve piyasaya göre farklılık göstermelidir. 

Doğal gaz işlemlerinde enstrümanlar dolar üzerinden fiyatlandığı için kur riski ayrıca dikkate alınmalıdır. 

Bunun yanı sıra forex piyasasında sınırlı teminat ve kaldıraç kullanımı ve zarar durdur (stop-loss) emri gibi risk yönetim stratejileri de mevcuttur. Ancak yüksek volatilite dönemlerinde grafiklerde fiyat boşlukları oluşabilir. Bu da emirlerin istenilen seviyelerde gerçekleşmemesi ile sonuçlanabilir. Bu nedenle sadece emir girerek risk yönetimi yapmak yeterli olmayabileceği bilinmelidir.

Forex piyasasının kaldıraçlı işlem özelliği ise fiyatın açılan pozisyonun aksi yönünde hareket etmesi durumunda riskleri beraberinde getirmektedir. Bu durumda yatırımcı teminat tamamlama çağrısı alabilir veya pozisyonun otomatik kapanması durumuyla karşı karşıya kalabilir.