Petrol Hisseleri Nasıl Alınır?
Petrol Hissesine Yatırım Yapmak Ne Anlama Gelir?
Ham petrol ve Brent petrol başta olmak üzere petrol varlıkları, jeopolitik gelişmeler ve küresel büyüme beklentileriyle birlikte emtia piyasalarının en yoğun işlem gören enstrümanları arasında yer alır. Petrol fiyatlarında yaşanan dalgalanmaları değerlendirmek isteyen yatırımcılar ise “petrole yatırım nasıl yapılır?” sorusuna yanıt arar.
Bu konuyu ele alırken, öncelikle petrol varlıklarının piyasalarda nasıl işlem gördüğünü anlamak gerekir. Ardından, petrol yatırımlarının yalnızca emtia ile sınırlı olmadığını; petrol şirketleri hisse senedi üzerinden de bu sektöre yatırım yapılabileceğini belirtmek önemlidir.
Türkiye'de Petrol Şirketi Hisseleri Nasıl Alınır?
Türkiye’de faaliyet gösteren petrol temalı şirketlerin hangilerinin Borsa İstanbul’da işlem gördüğünü incelemek için BIST KİMYA PETROL PLASTİK endeksini taramak iyi bir başlangıç noktası olabilir. Ancak bu endeksin adından da anlaşılacağı üzere doğrudan sadece petrol şirketlerini içermediğinin altını çizmekte yarar var.
Türk petrol hissesi dışında ülkemizde faaliyet gösteren bir şirketin menşei dünyanın farklı bir ülkesinde olabilir ve bu da şirketin uluslararası borsalarda listelendiği anlamına gelebilir.
Bir aracı kurum veya yatırım hizmeti veren bankalar üzerinden yatırım hesabı açarak Borsa İstanbul’da işlem gören petrol hisselerine ulaşabilirsiniz. Hesap açtığınız kurumun SPK lisanslı ve güvenilir bir kurum olmasına dikkat etmelisiniz. Dilerseniz GCM Borsa uygulamasını indirerek gerçek hesap açmadan önce deneme hesabı üzerinden işlem yaparak süreci tecrübe edebilirsiniz. Gerçek hesaba geçtiğinizde ise dilediğiniz petrol şirketi hissesinde alım satım yapabilirsiniz. Tüpraş ve Petkim, en bilinen borsa petrol hisseleri arasındadır.
Uluslararası Petrol Şirketleri Hisselerine Yatırım
Petrol sektöründen yurt dışı hisse senetleri CFD’lerine yatırım yapmak mümkün. BP, Chevron, Enterprise Product, Exxon Mobil, Total Energies hisse fiyatına dayalı CFD’ler (fark kontratları) üzerinden işlem yapmak için forex hesabı açmanız gerekmektedir.
Forex piyasasına online hafta içi 5 gün 24 saat erişim ve yatırım imkanı, petrol ürünlerinin ve diğer ürün gruplarının çeşitliliği, kaldıraç özelliği, lot ve emir çeşitliliği, enstrüman çeşitliliği ve zenginliği, çift yönlü işlem imkanı, likidite dahil birçok piyasa özelliği bulunmaktadır. Tabi piyasanın kaldıraçlı olmasının sağladığı avantajlar kadar kaldıraç sisteminin aynı oranda kayıp riski de içerdiği unutulmamalıdır. Forex piyasası hakkında temel bilgi edinmek için “yeni başlayanlar için forex nedir” makalesi temel bilgilerin edinilmesinde yardımcı olacaktır.
Küresel petrol piyasasında oluşan yatırım fırsatlarını değerlendirmek için Forex müşteri hesabı ve şifresiyle online olarak Forex işlem platformlarına giriş yapılabilir.
GCM Yatırım Meta Trader veya web trader işlem platformları üzerinden yatırım yapılmak istenen enstrüman, lot büyüklüğü, beklenti yönü seçilmesi ve emrin piyasada eşleşmesi ile pozisyon açılabilir ve açılan pozisyonun kapanması ile aradaki kar/zarar müşteri hesabına yansır.
Petrol Sektörüne Yatırım Yolları
Forex piyasasında işlem gören petrol ürünleri içinde Brent petrol, ham petrol, benzin, kalorifer yakıtı (fuel-oil) gibi birçok petrol türevi ürünler bulunur. Brent dünya fiyatlamasında kullanılan ana benchmarklardan biri olduğu ve uluslararası ticarette yaklaşık üçte iki pay içinde referans işlevi gördüğü için işlemlerin önemli bir kısmı bu emtia üzerinden gerçekleştirilir. Ayrıca petrol ve petrol ürünlerinde oluşan yatırım imkanları dünyanın en büyük petrol şirketlerinin hisselerinde de işlem yaparak sağlanabilir. Mesela; BP PLC (British Petroleum-BP.L), BG Group (BG.L), Royal Dutch (Shell- RDSA.L), Chevron (Chevron), ExxonMobil (Exxon Mobil) enerji hisseleri gibi…
Bunun dışında dileyen yatırımcılar portföyünün önemli kısmı petrole dayalı fonlar üzerinden petrol fonları yatırımı yapabilir. Dünya devi petrol şirketlerinin ETF’lerini alıp satabilir.
| Doğrudan Yatırım Yolları | Dolaylı Yatırım Yolları |
| Brent petrol ve ham petrol (spot / CFD işlemleri) | Petrol şirketlerinin hisse senetleri (ör. Tüpraş, Petkim) |
| Vadeli işlem sözleşmeleri (Futures) | Uluslararası petrol şirketleri hisseleri (ör. BP, ExxonMobil, Chevron) |
| Forex piyasasında petrol kontratları | Petrol temalı ETF’ler |
| Opsiyon ve varantlar | Petrol odaklı yatırım fonları |
| Fiziki petrole dayalı türev ürünler | Enerji sektörü genelini kapsayan hisse yatırımları |
Türev Piyasalar Aracılığıyla Petrol İşlemleri
Petrol ürünleri; petrol ürünlerinin fiyat hareketlerine yatırım imkanı sağlayan türev finansal varlıklar üzerinden vadeli olarak işlem görmektedir.
Petrol ürünlerine yatırım; petrol vadeli kontratlarıyla veya Forex piyasasında vadeli işlem sözleşmeleri (futures), cfd’ler, opsiyonlar, varantlar gibi finansal varlık modelleri üzerinden yapılmaktadır.
Forex petrol piyasasında vadeli işlem sözleşmeleri ve cfd varlık modelleri üzerinden işlem yapılmaktadır.
Petrol ürünlerinin dayanak varlık olduğu vadeli işlem sözleşmeleri (Futures); sözleşmenin taraflarına standartlaştırılmış belirli bir miktardaki ürünü belirli bir tarihte belirli bir fiyattan alma ya da satma hakkı veren sözleşmelerdir. Belirli başlangıç teminatı karşılığında kaldıraçlı olarak işlem imkanı tanıması açısından avantajlıdır.
Petrol ürünlerinin dayanak varlık olduğu cfd’ler; dayanak varlığa sahip olunmadan sadece fiyat beklentilerinin alınıp satılmasına imkan tanıyan vadeli ve kaldıraçlı enstrümanlardır. Spot piyasaya göre çok daha az değerle yatırım imkanı tanıması açısından avantajlıdır.
Petrol işlemlerinin yapıldığı önemli emtia borsaların başında ise NYMEX (New York Mercantile Exchange) gelmektedir. Petrol ticareti yapılan petrol varlıkları aynı uluslararası emtia borsaları ile birlikte forex piyasalarının da popüler ürünleri arasında yer almaktadır. Forex piyasasının avantajlı işlem özellikleri de bu piyasada petrol yatırımlarının artmasında etkili olmaktadır.
Petrol Fiyatlarını ve Petrol Hisselerini Etkileyen Faktörler
Brent petrolün çıkarıldığı Kuzey Denizi jeopolitik konumunun öneminden dolayı çatışmaların ortasında kalabilmektedir. Bölgedeki kritik petrol sahalarında yaşanan riskler petrol fiyatlarına yansımaktadır. Petrol fiyatlarını ayrıca global büyüme verileri de etkilemektedir. Petrol büyümenin arttığı dönemlerde talep artışına paralel olarak değerlenmektedir.
Petrol ihraç eden ülkelerin aldıkları kararlar, izledikleri politikalar petrol fiyatına yön vermektedir. Petrol fiyatlarını etkileyen onlarca unsurdan biri de fosil yakıt kullanımına alternatif yeşil enerji çalışmalarıdır. Bu alandaki teknolojik atılımlar fosil yakıtların gelecekteki talebini etkileyebilecektir.
Petrol fiyatlarını belirleyen genel faktörlerin yanı sıra, petrol şirketi hisselerinin performansını şekillendiren özgün dinamikleri de ele alalım.
Petrol şirketi hisseleri petrol fiyatlarının yanı sıra şirket içi dinamiklerden de etkilenir. Bilanço açıklamaları, yatırım kararları, hükümetlerin vergi, ithalat ve ihracat politikaları petrol şirketi hisselerinin fiyatına etki etmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye merkezli petrol şirketlerinin hisseleri Borsa İstanbul’daki Pay Piyasası’ndan alınır. Yatırım hesabınız üzerinden Tüpraş, Petkim gibi sanayi kuruluşlarının hisselerinde alım satım işlemleri yapabilirsiniz.
Petrol hissesi almak o şirkete aldığınız pay oranında ortak olmanızı sağlar. Aynı zamanda hisse alımının forex işlemlerinden farklı hukuki yanları bulunur. Forex piyasasında petrol yatırımı yapmak ise brent petrol, ham petrol veya diğer petrol ürünleri üzerine oluşturulmuş futures sözleşmeleri ya da cfd’lerde online olarak GCM Meta Trader İşlem Platformu üzerinden işlem yapmak anlamına gelir. Bu noktada herhangi bir sahiplik yoktur. Petrol fiyatındaki artış veya yükselişler yatırımcının alım ya da satım pozisyonu açarak fiyat hareketlerini değerlendirmesini sağlar.
GCM Yatırım’da yatırım hesabı açarak Borsa İstanbul’da işlem gören petrol şirketi hisselerine yatırım yapabilirsiniz. Görüntülü görüşme sayesinde şubeye uğramadan internete bağlı bulunduğunuz yerden hesap açılış işlemlerini tamamlayabilirsiniz. Açılan hesabınıza para transfer ederek hisse alım satım işlemlerine başlayabilirsiniz.
Jeopolitik riskler, arz talep dengesi ve teknolojik gelişmeler petrol fiyatlarını etkileyen başlıca nedenler arasında bulunur. Büyüme verilerinin artış gösterdiği dönemler talebi artırdığı için fiyatların artmasına resesyon dönemleri ise fiyatın baskılanmasına neden olmaktadır. Bu sayılanlar dışında petrol fiyatını dolaylı yoldan veya doğrudan etkileyen farklı unsurlar bulunmaktadır.
Kaldıraçlı petrol işlemleri risk profili yüksek yatırımcılar için uygundur. Kaldıraçlı işlemler yatırımcıya sermayesinin 10 katına kadar işlem yapabilme imkanı sağladığı için avantajların yanında risk de getirmektedir. Kaldıraçlı işlem yapmaya başlamadan önceden konu hakkında detaylı bilgi edinilmelidir.
Yeşil enerji araştırmalarındaki gelişmeler ve dönüşüm her geçen gün artarken dünyanın enerji ihtiyacı da benzer oranda artış göstermektedir. Bu nedenle dünyadaki yeşil enerji kullanımı henüz fosil yakıtlardan sağlanan enerjinin önüne geçebilmiş değildir. Ancak dönüşümünü tamamlayan şirketlerin sayısı sürekli artış göstermektedir.