Altın Yatırımı Nasıl Yapılır?

Altına; fiziki altın ve banka altın hesaplarının yanı sıra TEFAS üzerinden alınıp satılabilen altın fonları, Borsa İstanbul’da işlem gören altına dayalı borsa yatırım fonları ve Darphane Altın Sertifikası aracılığıyla yatırım yapılabilir. Forex ve VİOP’taki altına dayalı işlemler ile yurt dışı altın ETF’leri de farklı yatırım yolları arasındadır. 

Altın Yatırımı Nedir?

Birikimlerin fiziki altın alarak, altın hesabı açarak veya altının fiyatına dayalı finansal araçlar aracılığıyla değerlendirilmesine altın yatırımı denir. Yatırımcılar portföyünü çeşitlendirmek, enflasyona karşı birikimini korumak veya altının değer kazancından faydalanmak gibi farklı nedenlerle altına yatırım yapabilir.

Altın doğada nadir bulunan ve arzı sınırlı bir metal olduğu için tarih boyunca değişim ve değer saklama aracı olarak görülmüştür. Ekonomik belirsizliklere ve enflasyona karşı güvenli liman olarak görüldüğü için de jeopolitik risklerin arttığı dönemlerde altın yatırımına olan ilgi genellikle artış göstermiştir. Ancak bu her koşulda kurulabilecek bir korelasyon olmayabilir. Artan jeopolitik riskler akaryakıt fiyatlarıyla birlikte enflasyonu artırıyorsa merkez bankalarının sıkı para politikaları altının fiyatının düşmesine de neden olabilir.

Yatırımcılar altını kısa veya uzun vadeli olarak değerlendirebilir. Kısa vadeli yatırımcılar günlük ve haftalık fiyat hareketlerini izlerken uzun vadeli yatırımcılar altının zaman içindeki değer değişimine odaklanır. 

Altın Yatırımı Yapmak Mantıklı mı?

Altın yatırımı olası avantajlarının yanı sıra yatırımın şekline göre bazı riskler ve maliyetler barındırır. Bu nedenle altın yatırımının uygunluğu; kişinin sermayesine, portföyü içinde altına ayırdığı orana ve yatırımın vadesine göre değerlendirmek daha doğru olacaktır. Bu noktada kişinin finansal hedefleri ve risk toleransı da belirleyicidir. Yatırımcının altını portföye ekleme nedeni de önemlidir. Yatırımcının orta ve uzun vadede altının olası değer artışından faydalanmak istemesi ya da kısa vadeli alım satım yapması farklı sonuçlar doğurabilir. Portföyü çeşitlendirme düşüncesiyle yapılan yatırım ile altın hareketliliğinden kazanç sağlayabileceğini düşünmek birbirinden farklı değerlendirmeler gerektirebilir.

Altına ne türde yatırım yapılacağı da risk ve maliyetleri etkiler. Örneğin fiziki altın, çalınma ve kaybolma risklerinin yanı sıra saklama ve sigorta maliyetleri barındırabilir. Bankadaki altın hesabı üzerinden yapılan işlemlerde ise alış ve satış fiyatları arasındaki fark ile bankaya ve işlem türüne göre uygulanabilecek ücret ve komisyonlar dikkate alınmalıdır. Bunun yanı sıra yatırımcı tüm bu risklere ek olarak altın fiyatının olası düşme riskini de almaktadır.

Altın Yatırımı Türleri Nelerdir?

Altın tarih boyunca para, birikim ve rezerv varlığı yerine kullanıldığı için altına yatırım yapmanın yolları çeşitlenmiştir. Bu nedenle altın geniş kitleler tarafından kabul görmüş bir metaldir. Fiziki olarak da alınıp satılabilmesinin yanı sıra çeşitli piyasa ve platformlarda yer alan bir enstrümandır.  

Finansal piyasaların ve dijital erişimin gelişmesiyle altına yatırım; altın hesabı, altın fonları, darphane altın sertifikası, forex ons altın işlemleri ve VİOP türev araçlar aracılığıyla altın yatırımı şeklinde çeşitlenmiştir. Bu çeşitlilik içerisinde hangi yatırım aracının hangi yatırımcı profiline uygun olduğu ise; sermaye miktarına, vade hedefine, işlem yapma ve fiyat takip etme kabiliyetine göre değişiklik göstermektedir.

Fiziki Altın Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Türkiye’de fiziki altın külçe, sikke ve takı gibi farklı biçimlerde satışa sunulur. Cumhuriyet altınları Darphane tarafından üretilir. Külçe altınlar rafineriler, altın takılar ise kuyumculuk üreticileri tarafından imal edilir. Her ürün sertifikalı olmayabileceğinden, satın alırken ürünün ayarı, ağırlığı, üretici bilgileri ve varsa sertifikası kontrol edilmelidir. Satışı yapan işletmenin Kuyum Ticareti Yetki Belgesi bulunmalıdır. 

Fiziki altın evde, kiralık banka kasalarında ya da bu hizmeti sunan özel muhafaza depolarında saklanabilir. Ancak ev ve işyerlerinde saklamanın hırsızlık riskinin yanı sıra doğal afet yaşanması halinde korunmasız kalması gibi bir durumu da bulunur. Bu nedenle fiziki altın alırken gösterilen özen ve dikkat aynı zamanda altını saklarken de gösterilmelidir.

Banka Altın Hesabı ile Altın Almak Nasıl Olur?

Banka hesabından altın almak için altın hesabı açılması gerekmektedir. Yatırım ürünleri arasında altın bulunan bir bankadan açacağınız hesap ile gram altın alım satımı yapabilirsiniz. Banka uygulamaları üzerinden alınıp satılan altınlarda çoğu banka işlem saatleri dışında alım ve satıma olanak tanısa da resmi tatil günleri ve 09:00-18:00 saatleri dışında likiditenin düşük olduğu saatlerde makas genişleyebilmektedir.

Bankalar düzenledikleri kampanya dönemlerinde fiziki altını gram altın üzerinden banka altın hesabına taşıyabilmektedirler ancak bankalar genellikle fiziki teslimat yapmamaktadır.

Yatırımcı için masraf, altın hesabı üzerinden yapılan işlemlerde alış ve satış fiyatları arasındaki farktan kaynaklanmaktadır. Altın hesaplarındaki işlem masrafları ve komisyon oranlarını incelemek ise maliyetleri öğrenme açısından yatırımcıya faydalı olacaktır. İşlem türüne göre uygulanabilecek ücret ve komisyonlar bankadan bankaya değişmektedir.

Dijital Altın ve Altın Fonları Nasıl Değerlendirilir?

Dijital uygulamalar üzerinden altına doğrudan ve dolaylı olarak yatırım yapılabilmektedir. Ons altın fiyatları forex hesabı üzerinden altının fiyat hareketliliklerine göre çift yönlü olarak değerlendirilmektedir. 

Borsa İstanbul’da ise altın yatırımı Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) altına dayalı türev araçlar üzerinden çift yönlü olarak değerlendirilmektedir. Bunun yanı sıra Borsa İstanbul’da işlem yapan yatırımcılar Altın sertifikası yatırımında da bulunabilir.

Darphane Altın Sertifikası (ALTIN.S1), Borsa İstanbul Pay Piyasası Emtia Pazarında hisse senedi gibi işlem gören ve fiyatı (24 ayar olarak bilinen) 0,995 saflıktaki fiziki gram altının 100’de 1’ine endeksli sermaye piyasası yatırım aracıdır.  Bu nedenle de daha küçük sermayeyle yatırım yapma imkanı olan bir araçtır.

Ancak sertifikanın borsadaki fiyatı arz ve talebe göre oluştuğundan fiyatı temsil ettiği altının değerinden farklılaşabilir. Altına ETF’ler ve yatırım fonları üzerinden yatırım yapılabilir. Bunun için fon yatırımına imkan tanıyan Borsa İstanbul yatırım hesabı veya ETF yatırımı için uluslararası yatırım hesabı açılması gerekir. 

TEFAS üzerinden fonları inceleyerek altın temalı fonlar değerlendirilebilir. Ancak bu değerlendirmeler sırasında fonun portföy içeriğine dikkat edilmelidir. Fon yönetim ücreti ve valör süresi gibi önemli bilgilere fonun izahnamesinden bakılabilmektedir.

Altın Fiyatları Neye Göre Değişir?

Ons altın küresel piyasalarda dolar üzerinden fiyatlanır. Dolayısıyla ABD dolarının gücü/zayıflığı ve ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararları gibi etkenler altın fiyatlarına yansıyabilmektedir. Altın fiyatları ayrıca Fed’in para politikalarına etki edebilme gücü nedeniyle ABD enflasyon verisi CPI ve tarım dışı istihdam verisi NFP’den etkilenmektedir. 

Kıymetli metalleri etkileyen makro gelişmeler kadar, arz-talep dengesine etki edebilecek jeopolitik riskler ve yatırımcı talebinden de etkilenmektedir. Türkiye’de ise gram altın hem ons altın fiyatından hem de USDTRY kuru hareketliliğinden etkilenmektedir.

Altın Yatırımında Riskler ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Altın yatırımında riskler yatırım aracına göre değişebilmektedir. Bazı durumlarda yatırımcı altındaki fiyat dalgalanması kadar işlem yapılan piyasayla ilgili riskleri de dikkate almalıdır. Diğer taraftan kısa vadeli yatırımcı ve uzun vadeli yatırımcının da üstlendiği riskler birbirinden farklıdır.

Altın fiyatındaki düşüşler ve döviz kuru hareketleri yatırımın değerini etkileyebilir. Kısa vadeli işlemlerde ise fiyat oynaklığı ve sık işlem yapmanın getirdiği maliyetler daha fazla önem kazanabilir.

Fiziki altın alımındaki riskler özetlenecek olduğunda ise ürünün saflığı, ağırlığı ve sahte olup olmadığı kontrol edilmelidir. Çalınma, kaybolma ve saklama riskleri değerlendirilmelidir. 

Borsada işlem gören altına dayalı araçlarda likidite ve piyasa fiyatının dayanak altının değerinden farklılaşması kritik bir konu olabilir. Bu nedenle yatırımcı, işlem öncesinde seçtiği aracın özelliklerini ve toplam maliyetlerini incelemelidir.

Altın Yatırımı İçin Stratejiler

Altın yatırımında düzenli birikim ve kademeli alım satım yatırımcıların izlediği genel stratejilerdendir. Ancak altın yatırımında enstrümana özgü stratejiler de uygulanmalıdır. Örneğin kaldıraçlı piyasalarda altına dayalı türev araçlar üzerinden altının kısa vadeli hareketliliğini değerlendiren yatırımcılar zarar durdur, kar al gibi stratejiler izleyebilir. Altına fiziki yatırım yapan yatırımcılar ise altın fiyatı düştükçe alım yaparak birikim stratejisi izleyebilirler. Ancak her iki yaklaşım şekli de zarar riskini ortadan kaldırmamaktadır.

Bunun yanı sıra uluslararası finans kuruluşları dönem dönem ons altın için hedef fiyat raporlarını açıklamaktadır. Güvenilir kuruluşlar tarafından açıklanan hedef fiyatlar takip edilebilir. Bunun yanı sıra makroekonomik gelişmeler ve veriler takip edilerek risk toleransına göre yeni stratejiler oluşturulabilir.

Altın Alırken Yatırım Amaçlı Ürün ile Takı Arasındaki Fark Nedir?

Altın alırken takıya yatırım yapmak işçilik maliyeti ödemeyi gerektirir. Alınan takının işçiliği arttıkça işçilik maliyet de artabilir veya bazı markalar takı üzerindeki işçilik için daha yüksek maliyetler ekleyebilir. Bu nedenle yatırım için takıya yönelmek çoğu yatırımcı için yatırımın başa baş noktasına ulaşmasını zorlaştırabilir. Bazı yatırımcılar ise işçilik bedeli düşük takıları yatırım aracı olarak kullanılabilmektedir.