Lisanslı ve Geniş Yetkili Aracı Kurum - Lisans No: G-039 (398)

Dow Jones Endeksi Nedir?

Evren Deniz - Kurumsal İçerik Uzmanı

The Dow Jones Industrial Average (DJIA) veya kısaca Dow Jones 30 endeksi, New York Borsası'nda (NYSE) ve Nasdaq’da işlem gören halka açık en büyük 30 şirketin (kaliteye atıfla Blue Chip hisseler olarak da anılır) performansını izleyen bir borsa endeksidir.

İlk yıllarında “bacalı" sanayi şirketlerinin bir göstergesi olarak oluşturulan Dow Jones, bugün hemen her sektörden büyük ölçekli şirketlerin yer aldığı ve günümüz piyasa katılımcıları tarafından küresel çapta en çok takip edilen endekslerinden biri konumundadır. Öyle ki Wall Street denildiğinde çoğu kimsenin aklına ilk olarak Dow Jones gelir ve ondan bahsetmeyen bir küresel finans bülteni eksik kalmış sayılır.

Blue Chip (Mavi Çip) Ne Demektir?

Poker masalarında mavi poker fişleri en değerli olanlardır, ardından kırmızı ve beyaz fişler gelir. Tabirin borsadaki anlamı da buraya dayanır. Blue Chip, en yüksek değere veya kaliteye sahip hisseleri tanımlamak için yatırım dünyasında kullanılan bir terim halini almıştır.

Dow Jones Endeksi Nedir?

İsmi teknik analiz ile özdeşleşmiş olan Charles Dow aslında bir gazeteciydi ve zamanında The Wall Street Journal'ın editörlüğünü yapıyordu. Ardından iş ortağı Edward Jones ile kurdukları Dow Jones & Company şirketinin kurucu ortaklarından biri oldu. (1882)

Bugün Dow Jones 30, şirketin en çok bilinen endeksi olmasına rağmen, Dow Jones & Company tarafından oluşturulan ilk endeks değildi. 1884 Temmuz'unda, 9’u demiryolu şirketi olmak üzere, 11 şirketten oluşan bir endeks, firmanın ilk yayını olan Customer's Afternoon Letter’da, Dow Jones Ulaşım Ortalaması (sonradan bileşen sayısı 20 hisseye çıkarıldı) ismiyle yayımlanmaya başlandı. Doğrusu bu, dönemi için son derece ilerici bir atılımdı, çünkü o zamanlar piyasaların toplu olarak nabzını tutan bir endeks düzenli olarak hesaplanmıyordu.

Dow Jones Endüstriyel Ortalama endeksi ise, Wall Street Journal’da, ilk defa 26 Mayıs 1896'da yatırımcılarla buluştu. Orijinal endekste dönemin önde gelen 12 Amerikan şirketi yer alıyordu. Ancak 1916'da Dow Jones kapsamındaki hisse senedi sayısı 20'ye, 1928'de (Büyük Buhran’dan kısa bir süre önce) ise 30'a yükseldi. Başlangıcı 40.94 puan olan endeks, 14 Kasım 1972'de 1000 puan sınırını geçti ve 29 Mart 1999'da 10.000 puana ulaştı. 

Bugün Dow Jones Endeksi, dünya borsaları arasında en yüksek piyasa değerine sahip borsalardan olan NYSE ve Nasdaq’da işlem gören, seçilmiş 30 hisse performansını yansıtmaya devam ediyor ve ancak artık endeks S&P Global şirketi tarafından hesaplanıyor.

Başlangıçtakinin aksine, bugün Dow bileşenini oluşturan şirketlerin çoğu ağır sanayi sektöründe faaliyet göstermiyor. Hatta endekse dâhil edilen ilk şirketlerin hiçbiri bugün endeks kapsamında değil. Günümüzde Dow Jones hisseleri deyince, akla daha çok; American Express, Apple, Boeing, Microsoft, Nike ve Coca-Cola gibi şirketler geliyor ve endeks içerisinde en büyük ağırlığı %20.4 ile finans, %19.5% ile sağlık ve %17.0 ile bilişim teknolojileri alanında faaliyette bulunan şirketler şekillendiriyor.

Ayrıca Dow 30’da yer alan mavi çip hisselerin performansı, ABD ekonomisinin genel seyriyle dikkate değer ölçüde paralellik gösteriyor ve bu da Dow Jones’u ABD ekonomisinin kritik bir göstergesi haline getiriyor. Elbette endeks kapsamındaki şirketler, ABD ekonomisindeki zaman içerisindeki yapısal değişiklikleri yansıtacak şekilde aralıklarla güncelleniyor.

Dow Jones Endeksi Nasıl Hesaplanır?

Dow fiyat ağırlıklı bir endekstir; ki o yüzden bu endekste “ortalama” ibaresi yer alır. Dow ilk zamanlarda, 12 hisse senedinin fiyatları toplanıp, çıkan sonuç 12'ye bölünmek suretiyle hesaplanıyordu.

Konuyu basitleştirmek için, Dow Jones endeksini sadece iki hisse senedi içerdiğini kabul ederek hesaplayalım. Örneğin Apple 150 $ ve Microsoft ise 300 $ ise, endeks değeri bugün için (150+300)/2=225 puan olacaktır.

Eğer ikinci gün Apple 140 $’a düşerken, Microsoft ise 320 $’a yükselirse, bu durumda endeksin değeri de (140+320)/2=230 puana çıkacak ve biz bu durumu haberlerde “Dow endeksi 5 puan yükseldi” sözleriyle duyacağız.

Dow, bugün hâlâ fiyat ağırlıklı bir ortalama olarak hesaplanır ancak hesaplama bugün biraz daha farklıdır. Şimdilerde Dow endeks değeri hesaplanırken, endeks kapsamındaki 30 hisse senedinin fiyatları toplanıp bulunan değer “Dow Böleni (Dow Divisor)” denen bir sayıya bölünüyor. Dow böleni, endeksteki şirketlerin sermaye artırımı veya temettü ödemesi yapması ya da endekse yeni giren hisselerin olması gibi durumlarda, endeks değerinin bundan etkilenmemesi amacıyla ihtiyaç durumunda güncellenen bir değerdir.

Şu şıralar Dow böleni 0,15 küsur şeklinde bir sayıdır. Bu yüzden, örneğin Dow 30 şirketlerinden herhangi birinin fiyatındaki ±1 $’lık bir hareket, endeksi 1/0,15=±6,6 puan civarı etkileyecektir.

Dow Jones 30 Endeksinin Dezavantajları

Dow endeksi hisse fiyatına göre ağırlıklandırılır. S&P 500 gibi diğer endeksler ise ağırlık faktörünü piyasa değeridir. Bu durum, iki endeksin nasıl yükseldiği ve düştüğü konusunda bazı farklılıklar yaratır.

Dow 30'u hesaplama yönteminin dezavantajı, endekste en yüksek hisse fiyatına sahip bir hisse fiyatındaki yüzdesel hareketin endeks puanını daha fazla etkileyebilmesidir, bu da borsadaki hareketleri analiz etmek için yanlış bir ölçüm olabilir.

Örneğin 4.5.2023 tarihinde 487.28 dolardan kapatan UnitedHealth Group Inc.'deki %1’lik artış, Dow üzerinde aynı tarihte 165.79 dolardan kapanış yapan Apple’daki eşdeğer yüzdelik artıştan daha büyük etkiye sahip olacaktır. Ancak Apple, piyasa değerine göre UnitedHealth'ten yaklaşık altı kat daha büyüktür. Bunun diğer bir anlamı da, diğer tüm şirketlerin hisse fiyatlarının aynı kaldığı varsayıldığında, UnitedHealth Group Inc.'deki düşüşün, ötekilere kıyasla -yüksek hisse fiyatının etkisiyle- endekste daha yüksek bir düşüşe yol açacağıdır.

Dow Jones Endeksi'nin Özellikleri

26 Mayıs 1896'da Wall Street Journal’da günlük olarak hesaplanıp yayımlanmaya başlayan Dow Jones endeksi bugün artık gerçek zamanlı olarak USD, CAD, EUR, JPY para birimleri cinsinden hesaplanıyor ve yatırımcıların piyasa koşullarını takip etmelerine ve genel bir bakış açısı kazanmalarına hizmet ediyor.

Dow Jones Endüstriyel Ortalama, 30 ABD mavi çip şirketini içeren fiyat ağırlıklı bir endekstir. Bugün Dow 30 endeksinde, ulaşım ve kamu hizmetleri dışındaki tüm sektörlerden şirketler bulunmaktadır.

Dow bileşenlerinin seçilmesi, diğer bir ifadeyle hangi şirketlerin Dow 30 endeksine dâhil edilip hangilerinin dışarıda bırakılacağı ile ilgili özel kurallar yoktur. Genel olarak bakılacak olunursa, Dow 30’da yer alan şirketlerin, büyük ve itibarlı şirketler olması gerektiği söylenebilir. Ancak, bunların piyasadaki en büyük 30 şirket olduğunu düşünmek yanlıştır. Dolayısıyla, sözgelimi Walt Disney endeksten çıkarılırsa, onun yerine neyin geçebileceğini kesin bir şekilde tahmin etmenin hiçbir yolu yoktur.

Dow Jones Endeksi Nasıl Yatırım Yapılır?

Dow Jones doğrudan yatırım yapılabilecek bir yatırım enstrümanı değildir; ancak dünya üzerinde bu endeksi dayanak alan Dow Jones vadelileri, Dow 30 opsiyonları, ETF (Borsa Yatırım Fonu) ve CFD (Fark Kontratları) gibi birçok türev araç bulunur.

GCM Yatırım’da Forex’te Dow 30 üzerine yazılmış CFD’ler ile ya da yine Dow 30 üzerine yazılmış Dow 30 opsiyon sözleşmeleriyle alternatif yatırım imkanlarından faydalanabilirsiniz.

Benzer şekilde yine Dow 30 kapsamında bulunan birçok hisse senedini dayanak alan Forex piyasasındaki CFD’ler ile fiyat beklentilerinizi kaldıraçlı ve çift yönlü işlemler ile yatırıma dönüştürebileceğiniz gibi, yine Dow endeksi hisselerinden olan Apple üzerine yazılmış opsiyonları kullanarak çeşitli opsiyon stratejilerini hayata geçirebilirsiniz. 

DOW 30 Şirketleri Hangileridir?

Dow 30 endeksinde listelenecek şirketler, S&P Dow Jones Endeksleri’nden (S&P Global’ın bir bölümü) üç temsilci ve The Wall Street Journal'dan iki temsilciden oluşan bir komite tarafından sübjektif olarak belirlenir. General Electric, 110 yıl ile en uzun süre endeks kapsamında kalan şirket unvanına sahiptir.

Aşağıdaki tabloda, Mayıs 2023 itibarıyla Dow 30 endeksine dâhil olan şirketler alfabetik olarak listelemektedir:

Şirket Borsa Sembol Eklenme Tarihi
3M NYSE MMM 8/9/76
American Express NYSE AXP 8/30/82
Amgen NASDAQ AMGN 8/31/20
Apple NASDAQ AAPL 3/19/15
Boeing NYSE BA 3/12/87
Caterpillar NYSE CAT 5/6/91
Chevron NYSE CVX 2/19/08
Cisco Systems NASDAQ CSCO 6/8/09
Coca-Cola NYSE KO 3/12/87
Disney NYSE DIS 5/6/91
Dow NYSE DOW 4/2/19
Goldman Sachs NYSE GS 9/20/13
Home Depot NYSE HD 11/1/99
Honeywell NASDAQ HON 8/31/20
IBM NYSE IBM 6/29/79
Intel NASDAQ INTC 11/1/99
Johnson & Johnson NYSE JNJ 3/17/97
JPMorgan Chase NYSE JPM 5/6/91
McDonald's NYSE MCD 10/30/85
Merck NYSE MRK 6/29/79
Microsoft NASDAQ MSFT 11/1/99
Nike NYSE NKE 9/20/13
Procter & Gamble NYSE PG 5/26/32
Salesforce NYSE CRM 8/31/20
Travelers NYSE TRV 6/8/09
UnitedHealth NYSE UNH 9/24/12
Verizon NYSE VZ 4/8/04
Visa NYSE V 9/20/13
Walgreens Boots Alliance NASDAQ WBA 6/26/18
Walmart NYSE WMT 3/17/97

Tablo 1. Dow Jones 30 Endeks Bileşenleri

Dow Jones CFD’leri GCM Yatırım’da

Dow endeksine veya Dow hisselerine yatırım yapmak istiyor, ancak yurtdışı piyasalarda işlem yapmanın maliyetli ve zor olduğunu düşünüyorsanız, CFD’ler sizin için iyi bir alternatiftir.

GCM Forex’te yer alan çok sayıda Dow endeks hissesine ait CFD’ler sayesinde, hisse senetlerine fiziki olarak sahip olmaksızın 1:10 kaldıraçla yatırım yapabilmeniz mümkün.

Üstelik yalnızca birkaç dakika içerisinde oluşturabileceğiniz GCM Forex Deneme Hesabı sayesinde, 100.000 $ sanal parayla hiç risk almadan CFD alıp satmaya başlayabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Dow Jones Sanayi Ortalaması (DJIA), New York Menkul Kıymetler Borsası (NYSE) ve Nasdaq'ta işlem gören 30 büyük blue chip şirketlerin performansını izlemek amacıyla oluşturulmuştur.

Dow Jones Endeksi, ilk kez 26 Mayıs 1896 tarihinde Charles Dow tarafından oluşturuldu. Endeks, o dönemde 12 sanayi şirket hissesinin fiyat ortalamasını gösteriyordu. Ardından bu sayı önce 20’ye, sonrasında 30’a yükseldi.

Dow Jones fiyat ağırlıklı hesaplanan bir endekstir. Diğer bir ifadeyle endeks ilk başlarda, endeks kapsamındaki hisse fiyatlarının ortalaması alınarak hesaplanıyordu. Ancak şimdilerde Dow endeks değeri hesaplanırken, endeks kapsamındaki 30 hisse senedinin fiyatları toplanıp bulunan değer “Dow Böleni (Dow Divisor)” denen bir sayıya bölünüyor.

Dow Jones endeksi eşzamanlı olarak USD, CAD, EUR, JPY para birimleri cinsinden hesaplanıyor ve yatırımcıların piyasa koşullarını takip etmelerine ve genel bir bakış açısı kazanmalarına hizmet ediyor. Ayrıca Dow Jones’un uzun geçmişi, analistler ve medya tarafından yakından izlenen bir endeks oluşu ve portföy çeşitlendirmesi için yaygın olarak kullanılması da Dow endeksinin avantajları arasında sayılabilir.

Dow Jones endeksinin en önemli dezavantajı arasında, örneğin S&P 500 gibi bir endekse göre çok daha az sayıda hisse senedi barındırması, hisse seçim kriterlerinin net olmayışı ve fiyat ağırlıklandırmalı olarak hesaplanıyor oluşu gibi unsurlar yer almaktadır.

Dow Jones endeksine yatırım yapmak için Forex piyasasında yer alan CFD’ler ve yine Dow Jones endeksini dayanak alan opsiyonlar kullanılabilir.

Dow Jones endeksi dünyanın hemen her bölgesindeki gerek piyasa profesyonelleri gerekse bireysel yatırımcılar tarafından izlenen ve en çok bilenen endeksler arasındadır ve endeks kapsamında blue chip olarak tabir edilen yüksek kaliteli ve prestijli şirketler yer almaktadır. Diğer taraftan Dow 30 gibi bir endekse yatırım yapmak, doğal bir çeşitlendirme sağlar ve bu gibi büyük çaplı bir endeksin manipüle edilmesi çok zordur.

Dow Jones endeksi S&P 500 ya da Nasdaq 100 gibi diğer endekslere göre daha sınırlı bir kapsama sahiptir. Bunun dışında fiyat ağırlıklı yapısından dolayı, piyasa değeri ne olursa olsun, daha yüksek fiyatlı hisselerdeki oynaklık Dow 30 endeksini daha yüksek derecede etkiler.

DENEMEYE FOREX İLE BAŞLAYIN

Denemeye başla butonuna tıklayarak GCM'den elektronik ileti almayı, kullanım koşullarını, kişisel verilerin işlenmesine ilişkin aydınlatma metni ve izin Formu'nu kabul ediyorum.
Diğer Makaleler
Piyasalarla az çok ilgilenen ve bu konuda bilgi paylaşımı yapan kişileri takip edenler, finansal yorum paylaşımında bulunan kişilerin sıklıkla YTD kısaltmasını kullandığını görürler. “Yatırım tavsiyesi değildir.” anlamın ...
Forex piyasasında işlem maliyetlerini hesaplarken en önemli kavramlardan biri spread'tir. Spread, belirli bir anda alış - satış fiyatları arasındaki farkı temsil eder. Bu fark, döviz ticaretinde veya diğer enstrümanların işlem maliyetl ...
Forex, "Foreign Exchange" teriminin kısaltmasıdır ve genellikle çeşitli para birimlerinin alınıp satıldığı döviz piyasalarını ifade etmek için kullanılır. Forex piyasası daha çok döviz piyasalarını karşılayan bir anlama ...
2024 Mart’ında Bitcoin fiyatı yeni zirveleri görürken (73740,9 $), şimdi tüm gözler 2024 Nisan ayında dördüncüsü gerçekleşmesi beklenen "Bitcoin halving (yarılanma)" sürecine çevrilmiş ...
Türk Lirası ya da döviz varlıklarınızı saklamak için genellikle ceket veya pantolon cebi, cüzdan, kasa veya banka hesapları gibi çeşitli yöntemler kullanırsınız. Ancak günümüzde kripto paraların ortaya ...
Kripto para dünyası, yeterince duygusal sağlamlık gerektirir. Yeni varlık türleri genellikle aşırı dalgalı piyasalara sahiptir ve fiyatlamalarda yatırımcı duyarlılığı (investor sentiment) oldukça yüksektir. Bu bakımdan bir kript ...
ÜCRETSİZ DENEME HESABI İLE RİSK ALMADAN DENEMEYE BAŞLAYIN!
Denemeye başla butonuna tıklayarak GCM'den elektronik ileti almayı, kullanım koşullarını, kişisel verilerin işlenmesine ilişkin aydınlatma metni ve izin Formu'nu kabul ediyorum.
Yardıma mı ihtiyacınız var? Müşteri temsilcimize merhaba deyin!
Web sitemizi ziyaret eden kullanıcılara mümkün olan en iyi yatırım deneyimini sunabilmek için çerezler (cookieler) kullanmaktayız. Çerez politikalarımızın detaylarına buradan ulaşabilirsiniz.