Finansal Varlıkların Analiz Yöntemleri

Uluslararası piyasalarda yatırımlarını değerlendiren birikim sahipleri, teknolojinin ve globalleşmenin getirdiği avantajlar ile günümüzde, altından hisse senedine, buğdaydan Euro, Dolar ve Sterlin gibi para birimlerine kadar birçok enstrümana hızlı bir şekilde yatırım yapabilmektedirler. Uzmanlar ise yatırımcılarının kârını dengeli bir şekilde en üst seviyede tutabilmek için, portföylerinde birbirinden çok farklı araçlara yer verebilmektedirler. Bu bağlamda güvenli ve riskli varlıklar arasında tercih yapılırken, finansal varlığın fiyatının etkilendiği temel faktörler çerçevesinde, analiz yöntemleri ve dikkat edilmesi gereken unsurlar çeşitlenmektedir.

Portföy yöneticileri, sepetlerinde nakit para şeklinde tutacakları dövizin cinsini tespit ederken, temel anlamda faiz oranı ve ülkenin ekonomik performansı ile birlikte,var olan riskleri göz önünde bulundururlar. Yılsonunda,kârlılığı hesaplanacak para biriminin faiz cinsinden getirdiği kârın yanında, fiyatındaki değişimlerde büyük önem taşımaktadır. Dolayısı ile uzmanlar para birimleri arasında, fondaki değer kaybını önlemek ya da getiri sağlamak adına geçişler yaparak, farklı dövizlerin değer değişikliklerinden fayda sağlamaya çalışırlar. Buradaki önemli unsurlardan bir tanesi parayı elde tutmanın temel anlamda maliyetinin yerine getirisinin olmasıdır. En güvenli şekilde, en yüksek faiz getirisi sağlanmaya çalışılırken, değerinin diğer para birimleri karşısında yeterince düşmesi, bir dövizi satın almak için bazen yeterli bir neden olarak değerlendirilebilmektedir.

Diğer taraftan birçok yatırımcı altın, gümüş ve platin gibi kıymetli madenlere yatırım yapmayı tercih edebilirken, buğday, mısır gibi tarımsal ürünler de dolaylı olarak finansal işlemlere konu olmaktadır. Bu ürünlerin gelecekteki fiyatları tahmin edilirken, para biriminden daha farklı faktörler fiyat üzerinde etkili olduğu için farklı unsurlar analizde yer alır. Emtianın dünya üzerindeki arz ve talebi, fiyatın üzerinde etkili olan temel faktörler olarak karşımıza çıkarken, söz konusu bu faktörlerdeki değişiklikler, ürünün üzerinde ve o enstrümana dayalı gelecek sözleşmelerinin fiyatında etkili olmaktadır. Değerli metallerin, yatırımcıların küresel ekonomiye olan güven duygusu ile bağlantısının yanında, dünya sanayi üretimindeki kullanımları da değer değişikliklerinde etkili olmaktadır. Tarımsal ürünlerde ise hava şartları, hasat zamanları ve nakliye kolaylıkları temel anlamda incelenen unsurlar arasında yer almaktadır. Ayrıca ürünün üretiminde büyük paya sahip ülkelerin ekonomilerindeki gidişat ile söz konusu varlığı en fazla satın alan ülkelerdeki gelişmeler yakından izlenmektedir. Örneğin Brezilya en çok şeker üreten ülke olarak yatırımcıların bu ürün için merceği altında bulunurken, mısırı en fazla üreten ve ihraç eden ülkenin ABD olması, bu ülkenin tarım bakanlığının alacağı kararların ve yayınlarının önemini artırmaktadır.

Para birimi ve emtianın yanında hisse senetleri, borsa endeksleri ve devlet tahvilleri getiri sağlamak amacı ile yatırımcıların çokça tercih ettiği enstrümanlar arasında yer almaktadır. Devlet tahvilleri güvenli varlık olarak portföylerde nispeten daha az getiri sağlayan araçlar açısından faiz getirisi sağlarken, türev piyasalarda bir borsa endeksinin yükselmesi ya da düşmesi üzerine de yatırımlar yapılabilmektedir. Hisse senedi analizinde ise şirketin mali performansının yanında, faaliyet gösterilen sektörün ülke içerisindeki ve dünyadaki durumu, söz konusu şirkete ilişkin gelişmeler ile birlikte yakından izlenmelidir.

Genel anlamda, üzerinde durduğumuz finansal araçların analizlerinde, varlığın fiyatının spot ve vadeli piyasalardaki değerinin etkilendiği faktörlere göre uygulanan tahmin metotlarının da değişiklik sergilediğini görebiliriz. Dolayısı ile finansal enstrümanlarayatırım yapılırken, önce söz konusu varlığın fiyatındaki etkili unsurların doğru anlaşılmasının büyük öneme sahip olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.