Lisanslı ve Geniş Yetkili Aracı Kurum - Lisans No: G-039 (398)

Margin Call Nedir? Margin İşlemlerinde Bilinmesi Gerekenler

Evren Deniz - Kurumsal İçerik Uzmanı

Margin, kaldıraçlı işlemlerde teminat hesaplamasının temelini oluşturur ve pozisyonların sürdürülebilmesi için hesapta ne kadarlık bir varlık bulunması gerektiğini belirler. Margin call ise, belirli bir teminat kullanmak yoluyla yapılan kaldıraçlı işlem piyasalarında karşımıza çıkan bir terimdir ve bu da, marj kavramı ile yakından ilişkilidir. 

Bu bağlamda Forex piyasasına yeni adım atan yatırımcılar için margin ne demek sorusunun cevabının zihinlerde netlik kazanması, bu piyasada bilinçli ve sağlıklı işlem yapabilmek adına oldukça önemlidir. 

Bu yazımızda, Forex piyasası özelinde, kaldıraçlı işlemlerde sıklıkla karşımıza çıkan "Margin nedir ve nasıl hesaplanır?" sorularını ve bu sorularla ilintili olarak margin call (teminat tamamlama çağrısı) kavramının ne demek olduğunu detaylı bir şekilde ele alarak aydınlığa kavuşturacağız.

Margin Nedir, Nasıl Hesaplanır?

Kaldıraçlı piyasalarda, herhangi bir işlem açılmak istenildiğinde, pozisyon büyüklüğünün belirli bir tutarı kadar margin kullanılır. Margin, Forex veya VİOP gibi kaldıraçlı işlemlerin gerçekleştirildiği piyasalarda, herhangi bir pozisyonun açılabilmesi için gereken teminat miktarını ifade eder. Benzer şekilde, örneğin kripto para piyasalarında kaldıraç kullanılarak yapılan işlemlerde de teminatlandırma mekanizması mevcuttur ve bu yüzden bu tür işlemler için kripto piyasalarında da “margin işlem” tabiri kullanılmaktadır. 

Forex piyasasında uygulanan kaldıraç oranı (margin oranı) 1:10’dur. Bu yüzden herhangi bir işlem açılabilmesi için pozisyon büyüklüğünün 1/10’u kadar hesapta “kullanılabilr teminat (serbest teminat)” bulunması gerekir.

  • Örneğin 1 lotluk EURUSD işlemi yapılacağını düşünelim. Bu durumda pozisyon büyüklüğü 100.000 euro, gerekli margin ihtiyacı da 100.000/10=10.000 euro olacaktır.
  • Mevcut durumda EURUSD paritesi 1,10 kabul edilirse, USD cinsinden margin ihtiyacı 10.000*1,10=11.000 dolar olarak hesaplanır.

Herhangi bir işlem açma sırasında gerekli olan margin tutarını güncel fiyatlar üzerinden pratik bir şekilde hesaplamak için GCM Yatırım margin hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Margin Call Nedir?

Forex’te margin call (teminat tamamlama çağrısı), açık olan pozisyon ya da pozisyonların zarara gitmesi neticesinde, margin yeterliliğinin belirli bir seviyenin altına düşmüş olduğunu gösteren bir uyarıyı ifade eder.

Margin call uyarısı, yatırımcının mevcut pozisyon ya da pozisyonlarını gözden geçirmesi veya hesabına para eklemesi gerektiğini gösterir. Aksi takdirde açık pozisyon/pozisyonlar stop out oranı seviyesine geldiğinde otomatik olarak kapatılabilir. 

Eğer açık pozisyon sayısı birden fazlaysa, kapatma işlemi en zararda olan açık pozisyondan başlanmak suretiyle teminat seviyesi yeniden stop out oranının üzerine çıkana kadar sürdürülür.

Margin İşlemlerinde Risk Yönetimi

İşlemlerde margin call ile karşıya karşıya kalmamak için uygulanabilecek bazı risk yönetim stratejileri şunlardır:

  • Aracı kurumun mevcut durumda uyguladığı margin call oranı dikkate alınarak, risk toleransına ve mevcut sermayeye uygun olarak bir plan hazırlanır. 
  • Hesabın varlık durumu ve işlem yapılan ürünün ortalama oynaklığı birlikte değerlendirilir. Mevcut varlık durumunun, işlem yapılacak ürünün ortalama oynaklığını, margin call seviyesine kadar taşıyıp taşıyamayacağı hesaplanır.
  • Stop loss emir türünden faydalanılabilir. Stop loss emirleri kullanılıyorsa, söz konusu stop seviyeliernin işlemin sürdürülebilirliğine yetip yetmeyeceği kontrol edilir.
  • Birden çok açık işlem mevcutsa, pozisyonlar arasındaki korelasyon incelenebilir. Doğru kurgulanmış bir çeşitlendirme, hesabın piyasa dalgalanmalarından etkilenme derecesini azaltabilir.

Örnek Margin Call Hesaplaması

Forex piyasasında margin call mekanizmasının nasıl işlediğini somutlaştırmak adına şu örnekleri inceleyelim.

Tek açık pozisyon senaryosu:

  • Margin call oranının %50, stop out oranının ise %20 olduğunu varsayalım.
  • Yatırımcı USDTRY paritesinde 1 lot büyüklüğünde işlem açmıştır.
  • Buna göre pozisyon büyüklüğü 100.000 dolar (100.000 baz para birimi) olurken, gerekli margin tutarı da kaldıraç oranı 1:10 olduğundan 10.000 dolar olacaktır. 
  • Margin call oranı %50 olduğundan, yatırımcının varlık tutarı pozisyon zararı sebebiyle 10.000*%50=5.000 dolara düştüğünde “margin call” uyarısı alınır.
  • Diğer taraftan varlık tutarı 10.000*%20=2.000 dolar seviyesine indiği durumda ise, pozisyon stop out olarak sistem tarafından otomatik olarak kapatılır.

Birden fazla açık pozisyon senaryosu:

Yatırımcının birden fazla açık pozisyonu olması durumda, margin call ve stop out seviyeleri, açık olan tüm pozisyonlar dikkate alınarak belirlenir.

  • Yatırımcı USDTRY kurundaki pozisyonuna ilaveten USDCHF paritesinde de 1 lot miktarında pozisyon almıştır.
  • Her iki pozisyonun da büyüklüğü 100.000 dolar olduğundan, toplam pozisyon büyüklüğü 200.000 dolar; gerekli margin tutarı ise 20.000 dolardır.
  • Hesaptaki varlık tutarı 20.000*%50=10.000 dolara düştüğünde margin call uyarısı alınır.
  • Öte taraftan varlık tutarı 20.000*%20=4000 dolara düştüğünde pozisyonlardan en zararda olan stop out olup sistem tarafından otomatik olarak kapatılır.
  • En zararda pozisyonun kapatılması neticesinde, teminat yeterliliği %20’nin üzerine çıkması durumda diğer pozisyon açık kalmayı sürdürür.

Sıkça Sorulan Sorular

Margin, teminat anlamına gelir. Kaldıraçlı alım satım işlemlerinde, herhangi bir pozisyon açılmak istenildiğinde, pozisyon büyüklüğünün belirli bir tutarı kadar margin kullanılması gerekir.  Örneğin 1:10 kaldıraç ile 100.000 dolarlık işlem yapıldığında, margin ihtiyacı da 100.000/10=10.000 $ olacaktır.

Margin seviyesi, hesabınızdaki varlık tutarının açık pozisyonlar için gerekli teminata oranını ifade eder. Örneğin, 10.000 $ varlığınız bulunurken, 1.000 $’lık teminat gereksiniminiz varsa, margin seviyeniz (teminat seviyeniz) %1000 olur. Bir yatırımcının zararda pozisyonları varsa, bu durum hesaptaki margin seviyesini düşecektir. 

Margin oranı finansal yazında genellikle bir yatırımcının belirli bir pozisyonu açmak veya sürdürmek için hesabında bulundurması gereken teminat miktarını ifade eder. Örneğin 1:10 kaldıraçlı bir işlem için margin oranı, açılmak istenilen pozisyon büyüklüğünün %10 olacaktır. Diğer bir ifadeyle margin oranı, kaldıracın yüzdesel ifadesi olarak da düşünülebilir. 

Forex piyasasında teminat seviyesi margin call seviyesinin altına düştüğünde teminat tamamlama uyarısı alınır. Teminat seviyesi stop out oranının altına düştüğünde ise açık pozisyon/pozisyonlar otomatik olarak kapatılabilir. 

DENEMEYE FOREX İLE BAŞLAYIN

Denemeye başla butonuna tıklayarak GCM'den elektronik ileti almayı, kullanım koşullarını, kişisel verilerin işlenmesine ilişkin aydınlatma metni ve izin Formu'nu kabul ediyorum.
Diğer Makaleler
Avalanche, Ethereum'a alternatif olarak geliştirilen Layer-1 (birinci katman) bir blockchain ağıdır. Avalanche üzerinde, Ethereum'da olduğu gibi akıllı sözleşmeler kullanılarak çeşitli merkeziyetsiz uygulamalar (DApp'ler) geliştirile ...
Ağırlıklı ortalama, belirli değerlerin, bu değerlere atanan ağırlıklar dikkate alınarak hesaplanan bir veridir. Ağırlıklı ortalama, tüm değerlerin eşit önemde olmadığı durumlarda basit ortalamaya göre anlamlı sonuçlar ürete ...
Ekonomi biliminde tüketici davranışlarını açıklamaya yönelik farklı mal sınıflandırmaları yapılmıştır. Örneğin, bir kafeye gittiğinizde latte ve cappuccino fiyatlarının ya birbirine çok yakın ya da aynı olduğunu gör& ...
Piyasalarla az çok ilgilenen ve bu konuda bilgi paylaşımı yapan kişileri takip edenler, finansal yorum paylaşımında bulunan kişilerin sıklıkla YTD kısaltmasını kullandığını görürler. “Yatırım tavsiyesi değildir.” anlamın ...
Forex piyasasında işlem maliyetlerini hesaplarken en önemli kavramlardan biri spread'tir. Spread, belirli bir anda alış - satış fiyatları arasındaki farkı temsil eder. Bu fark, döviz ticaretinde veya diğer enstrümanların işlem maliyetl ...
Forex, "Foreign Exchange" teriminin kısaltmasıdır ve genellikle çeşitli para birimlerinin alınıp satıldığı döviz piyasalarını ifade etmek için kullanılır. Forex piyasası daha çok döviz piyasalarını karşılayan bir anlama ...
ÜCRETSİZ DENEME HESABI İLE RİSK ALMADAN DENEMEYE BAŞLAYIN!
Denemeye başla butonuna tıklayarak GCM'den elektronik ileti almayı, kullanım koşullarını, kişisel verilerin işlenmesine ilişkin aydınlatma metni ve izin Formu'nu kabul ediyorum.
Yardıma mı ihtiyacınız var? Müşteri temsilcimize merhaba deyin!
Web sitemizi ziyaret eden kullanıcılara mümkün olan en iyi yatırım deneyimini sunabilmek için çerezler (cookieler) kullanmaktayız. Çerez politikalarımızın detaylarına buradan ulaşabilirsiniz.