Faiz Düşerse Altın Yükselir mi?

Faiz ve Altın Arasındaki İlişki

Ülkelerin para politikaları faizi merkez bankaları tarafından belirli aralıklarla alınan kararlarla belirlenmektedir. Merkez bankalarının politika kurulları, faiz kararlarını alırken işsizlik oranları, enflasyon, büyüme verileri ve konut satış rakamları gibi birçok göstergeyi dikkate almaktadır. Bu karar faiz oranını artırma, sabit tutma veya azaltma yönünde olabilir. Faiz artışının veya düşüşünün kaç baz puan olacağına ise yine kurulda karar verilir. 

Alınan kararın finansal piyasalara etkisi ise genellikle hızlı görülürken ekonomi üzerindeki etkileri zamana yayılabilir. Merkez bankası faiz kararı açıklamasının ardından bankalar gecelik repo faizi, ticari ve tüketici kredi faizlerini günceller.

Tüm bu finansal çıkarımlara ek olarak altın ve faiz arasında da bir ilişki bulunur. Bu korelasyon yatırımcıları faiz düşerse altın yükselir mi sorusuna yanıt aramaya ve faiz altın ilişkisini daha iyi anlamaya yöneltmektedir.

Gerçek Faiz Oranı ve Fırsat Maliyeti

Reel faiz, bankaların uyguladığı nominal mevduat faiz oranından enflasyon oranının düşülmesiyle hesaplanır. Reel faiz nedir sorusunun yanıtı, faizin altın fiyatları üzerindeki etkisinin anlaşılmasına da yardımcı olur. 

Enflasyon mevduat faizinden yüksek olduğunda yani negatif reel faiz dönemlerinde mevduata yatırım yaparak enflasyondan korunamayacağını düşünen yatırımcılar altına yönelebilir. Artan altın talebi altın fiyatlarının yükselmesine neden olabilir. Bu nedenle  negatif reel faiz ortamı altın için destekleyicidir. Bu gibi zamanlarda yatırımcı faizden vazgeçerek altını güvenli liman olarak görebilir.

Faiz oranları yüksek olduğunda ise faiz getirili enstrümanlar cazip hale gelir. Düşük riskli fonlar, mevduat ve devlet tahvili ön plana çıkar ve altına olan talep azalabilir.

Ancak altını özellikle çizmekte fayda var ki yatırımcılar, altın fiyatlarını sadece faiz değişimleri ile değil, döviz kurları ve küresel ekonomik koşullar üzerindeki etkilerini de dikkate alarak değerlendirmelidir.

Merkez Bankaları ve Para Politikası

Merkez bankalarının faiz kararları küresel piyasaları etkilemektedir. Dolar ise dünyada en sık kullanılan rezerv para birimlerinden biri olduğu için Amerikan Merkez Bankası’nın (Fed) aldığı kararlar tüm dünyadan yatırımcıların ilgisini çekmektedir. 

Ülkemizde ve dünyanın pek çok ülkesinde altın fiyatları ons altınla korelasyon içinde hareket eder.

Bu nedenle Fed’in faiz kararlarının ons altına olan etkisine bakmakta yarar var. Fed’in faiz indirimleri doların gücünü zayıflatıcı etki gösterir. Mevduat getirisini azaltarak talebin altına kaymasına neden olabilir ve artan talep fiyatı artırabilir. Ancak finansal piyasalarda altın fiyatlarını etkileyen onlarca unsur bulunduğu için her faiz indirimi altının fiyatını etkilemeyebilir. Jeopolitik risklerin arttığı ve güvenli liman arayışının olduğu dönemlerde Fed’in faiz indirimi altının artışına destek olurken risk iştahının yüksek olduğu dönemlerde faiz kararları altına etki etmeyebilir. 

Altın fiyatlarına bir de Türkiye’de politika faizindeki değişiklikler çerçevesinden bakmak gerekir. Faiz indirimleri nedeniyle TL’nin değer kaybetmesi gram altın fiyatlarını yükseltebilir. Öte yandan faiz artışları ise yatırımcıları mevduat getirisine yönlendirdiği için faizlerin yüksek olduğu dönemlerde altın fiyatları düşebilir. Ancak faiz artışları her zaman altın fiyatlarını düşüş yönünde etkilemeyebilir. Kurdaki değer kaybı ve ekonomik riskler altının yükselmesine neden olabilir. 

Altın ayrıca yatırımcı açısından enflasyondan korunma aracı olduğu için enflasyon ve altın arasında da dolaylı bir korelasyon bulunur. Yüksek enflasyon dönemleri altının fiyatının yükselmesine neden olabilir.

Yatırım Perspektifi

Altın yatırımı makroekonomik faktörlerden etkilendiği için zamanlama önemlidir. Sadece faiz oranlarının yükseltilmesine veya düşürülmesine bakılarak diğer tüm etkenlerden bağımsız karar almak eksik bir bakış açısına yol açabilir. Faiz oranlarına ek olarak enflasyon verisi, jeopolitik riskler ve döviz kurları gibi faktörler takip edilmelidir. Ayrıca merkez bankalarının altın fiyatlarına etki edecek bir diğer kararı da rezerv politikalarıdır. Merkez bankalarının altın rezervlerini artırması da altın fiyatlarının yükselmesine etki edebilmektedir.

Altın yatırımına bu şekilde makroekonomik ve bütüncül baktıktan sonra altına nasıl yatırım yapıldığı da önemlidir. Çünkü finansal araç çeşitliliği açısından bakıldığında her birinin farklı alım satım maliyeti, işlem özellikleri ve likite çevrilme koşulları bulunur. Altın yatırımının çeşitleri arasında ise Borsa İstanbul’da işlem gören altın sertifikası, fiziki altın, altın hesapları üzerinden alınan gram altın, foreks hesabı üzerinden alınıp satılabilen ons altın sayılabilir.

Altın yatırımı yaparken portföyde diğer ürünlere de yer vermek, altın yatırımının tipini çeşitlendirmek ve risk yönetimi stratejilerini uygulamak yatırımı korumaya yardımcı olur.