Avrupa Tipi Opsiyon Nedir?
“Avrupa tipi opsiyon nedir?” ve “Kaç tip opsiyon vardır?” sorularının cevapları özellikle opsiyon piyasasına yeni başlayan yatırımcıların en çok merak ettiği konuların başında gelmektedir.
Opsiyon piyasasında temelde Avrupa, Amerikan ve biraz daha az bilinmekle birlikte Bermuda tipi olmak üzere üç farklı opsiyon tipi yer alır. İlk duyulduğunda, kulağa adeta coğrafî bir ayrımı işaret eder gibi gelen bu tip sınıflandırma; esasında tamamen opsiyonun taşıdığı uzlaşı hakkının nasıl kullanılacağı ile ilgilidir ve opsiyonun işlem gördüğü bölgesel farkla hiçbir bağlantısı yoktur.
Avrupa tipi opsiyonlar ise ülkemizde en yaygın kullanılan opsiyonlardır. Avrupa tipi opsiyonlarda, opsiyonun, opsiyon alıcısına tanıdığı alım ya da satım hakkının kullanılması opsiyonun yalnızca vade sonuna özgülenmiştir.
GCM Opsiyonlar Üzerinden Avrupa Tipi Opsiyon Örnekleri
Yatırımcı, GCM Opsiyon piyasasında yer alan Tesla dayanak varlık üzerine yazılmış, 700 $ kulanım fiyatlı bir alım opsiyon satın almıştır. Opsiyonun özellikleri aşağıdaki gibidir.
Tesla Üzerine Yazılmış Avrupa Tipi Opsiyon
Tabloda görüleceği üzere örnek Avrupa tipi opsiyon, 29 Kasım 2021 vadelidir. Son işlem saati ise 17.30’dur. Buna göre, bu opsiyonu vade sonuna kadar elinde tutan bir yatırımcıya yapılacak uzlaşı ödemesi için esas alınacak gösterge fiyat, Meta Trader 5 Platformunda Tesla’nın 29 Kasım 2021 tarihli, 17.30’da gerçekleşecek olan alış-satış fiyatı ortalaması olacaktır.
Örneğin uzlaşı tarihinde belirlenen saatte, Tesla’nın platformda yer alan alış-satış fiyatı ortalamasının 800 $ olduğunu varsayalım. Bu durumda yatırımcıya opsiyon başına (800 $-700 $)*1=100 $ ödeme yapılacaktır. (Hisse opsiyonlarında, sözleşme büyüklüğü 1 hisse olduğu için çarpan 1’dir.)
Avrupa Tipi Opsiyonların Avantaj ve Dezavantajları
Tesla’nın vade süresinin herhangi bir anında 800 $ olduğu, fakat vade tarihinde 700 $’a fiyatlandığı bir senaryo düşünelim. Bu durumda 700 $ kullanım fiyatlı Avrupa tipi opsiyon başa baş sonuçlandığı için herhangi bir uzlaşı ödemesi yapmayacaktır. Ancak aynı opsiyon Amerikan tipi olmuş olsaydı, opsiyon sahibinin, Tesla’nın 800 $’a fiyatlandığı anda, opsiyonu kullanıp 100 $ uzlaşı ödemesi alabilmesi mümkündü. Şimdi bu durumun, opsiyon sahibi açısından yaratacağı avantaj ve dezavantajları üzerine akıl yürütelim.
Amerikan tipi opsiyonların taşıdığı hak, opsiyon sahibine daha kapsamlı ve daha esnek bir hareket alanı sağlıyor. Elbette bu, Amerikan tipi opsiyonların, Avrupa tipi opsiyonlara karşı avantaj hanesine yazılabilecek bir özellik. Fakat buna mukabil Amerikan tipi opsiyonlar, Avrupa tipi opsiyonlara nazaran daha yüksek fiyattan (daha yüksek prim) alınıp-satılır.
Örneğin an itibariyle Tesla 800 $’dan işlem görmektedir ve elimizde iki adet Tesla üzerine yazılmış opsiyon vardır. Her iki opsiyonun da vadesine 3 ay kalmıştır ve her birinin kullanım fiyatı 700 $’dır. Tek farkları ise bir opsiyonun Amerikan tipi, diğerinin ise Avrupa tipi opsiyon olmasıdır.
Aralarındaki bu farktan dolayı, Avrupa tipi opsiyon 150 $’dan satılırken, Amerikan tipi opsiyon 160 $’dan işlem görmektedir. Avrupa tipi opsiyon sahibi vade sonunda Tesla 850 $ üzerinde işlem görürse pozisyonunu net kârda sonlandıracaktır. Fakat Amerikan tipi opsiyon sahibi ise, opsiyonu kullanarak (açık pozisyonunu kapatarak değil) kâr elde edebilmesi için Tesla’nın vadesi müddetince ya da vade sonunda 860 $’ın üzerinde fiyatlanması ve üzerinde fiyatlandığı herhangi bir anda opsiyonu kullanmış olması gerekecektir.
Öte taraftan Avrupa tipi opsiyon sahibi için vade süresince opsiyonun kullanılması mümkün değildir; bununla birlikte opsiyon piyasasında, açık pozisyonunu istediği anda (yeterli derinlik olduğu takdirde) ters pozisyon alarak kapatabilir. Bu durumda opsiyon alıcısını kârı, satıştan aldığı opsiyon primi ile alışta ödediği opsiyon primi arasındaki fark kadar olacaktır.
Opsiyon Piyasasında Likiditenin Önemi
Avrupa tipi opsiyonların teorik fiyat hesaplamasının görece daha kolay olduğunu söyleyebiliriz. Opsiyon yatırımcısı için hangi tipteki opsiyonun daha uygun olduğunu ise, daha çok yatırımcının ihtiyacı belirlemektedir.
Özellikle spekülatif amaçla alım-satım yapan yatırımcılar için, opsiyonun tipinden daha önemli olan hususun, opsiyon piyasasının likidasyonu ve etkinliği olacağını ileri sürmek, sanırız yanlış olmayacaktır. Çünkü her piyasada olduğu gibi opsiyon piyasasında da, tüm ürünlerin likiditesi birbiriyle aynı değildir.
Bu noktada GCM Yatırım, GCM Opsiyonlarında aynı zamanda piyasa yapıcılık faaliyeti de yürütmek suretiyle, yatırımcılara etkin ve likit bir piyasa sunma gayretiyle hareket etmektedir. Bu sebeple, derinliği olmayan opsiyonlarda bile, yatırımcılar pozisyon açıp-kapamada, satıcı veya alıcı bulamama gibi bir durumla karşılaşma olasılıkları düşüktür.
GCM Opsiyon Demo Hesabı ile Piyasayı Tanıyın
Eğer opsiyonların bu kendine özgü dünyası sizin de ilginizi çektiyse, opsiyon piyasasını daha yakından tanımak için ne risk almanıza ne de daha fazla beklemenize gerek var! Bunun yerine dakikalar içinde kendinize ücretsiz bir GCM Opsiyon Demo açabilir ve sizin için tanımlanacak olan 100.000 $ sanal parayla, kaybetme endişesi yaşamaksızın özgürce opsiyonları keşfetmeye başlayabilirsiniz.
GCM Yatırım ile Opsiyon Yatırımı Yapmak İçin Ücretsiz Demo Hesabınızı Şimdi Oluşturun
