Tarım Dışı İstihdam Neden Önemli
Dünyanın en büyük ekonomisi olan ABD’nin tarım dışı istihdam değişimi verileri küresel yatırımcılar tarafından her zaman dikkatle takip edilmektedir. Söz konusu ülkenin ekonomik gidişatına ilişkin bilgiler sunan bu rakamlar, piyasa katılımcılarının gelecek yatırımları için öngörüler oluşturabilmesine verdiği destek ile önemli bir konumda yer almaktadır.
ABD için genelde her ayın ilk haftasında açıklanan tarım dışı istihdam rakamı, ilgili aydaki tarım sektörü dışında çalışanların sayısındaki değişiklikleri gösterir. Tarım alanında yaz aylarında çalışan mevsimlik işçi sayısı, ülke ekonomisinde ki iyileşmeyi tahmin etmek açısından yanıltıcı sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle tarım sektörünün hesaplamanın dışına çıkarılması ile birlikte ortaya çıkan rakamlar, istihdamdaki gelişmenin analizinde daha sağlıklı sonuçlar ortaya koymaktadır.
Özellikle 2008 krizinden sonra toparlanmaya çalışan ABD ekonomisi için iş gücü piyasasının normale dönmeye başlaması, tarım dışı istihdam değişimi rakamlarının önemini artırmıştır. Ekonomik aktörlerin, aydan aya daha fazla kişiye iş sağlayabilmesi, bir çok alanda ekonominin doğru yolda olduğunun göstergesi olarak değerlendirilebilir. Çünkü ‘tüketim’ kavramı bir ekonomide çarkların dönebilmesi için zorunlu faktörler arasında üst sıralardadır.
Bu bağlamda tüketim yapabilecek kişilerin gelir sahibi insanlar olduğunu söylemek zor değildir. İstihdam arttıkça gelir sahibi insanlar ve dolayısı ile tüketim artar. Üreticilerin mallarını satabilmeleri de tüketimin gücüne bağlıdır ki, satışların artması da şirketlerin daha fazla üretmesi anlamına gelerek, bünyelerindeki çalışan sayısının da giderek artmasına ortam hazırlamaktadır. Yani istihdamın artması, o ekonomi içerisinde düzenli gelir sahibi olan insanların ‘talebinin’ artmasını ve ekonomik büyümenin canlanmasını sağlamaktadır.
ABD ekonomisinin krizden çıkış ve toparlanma döneminde tarım dışı istihdam değişimi verisinin ön plana çıkmasının temelinde de bu yatmaktadır. Rakamları doğru okuyabilen yatırımcılar, faktörlerin birbirleri ile ilişkisini anlayıp, doğru veriyi incelemeye çalışırlar.
Ayrıca tarım dışı istihdam değişimi verisinin ülkedeki politika yapıcılarının kararlarında da etkili olduğu görülmektedir. Bu çerçeve içinde de söz konusu verinin önemi daha da artmaktadır.
Amerika Merkez Bankası (FED) ekonomideki toparlanmayı hızlandırmak adına parasal genişleme olarak bilinen bir politika izlemektedir. Piyasa dolanımındaki nakit miktarını artırarak, yatırımlara üretime ve tüketime destek sağlamayı amaçlayan bu uygulama dolayısı ile istihdamda da artışın sağlanmasına yardımcı olmaktadır. Bununla birlikte FED’in bahsettiğimiz gevşek para politikası Dolar’ın değerini düşürücü bir etkiye sahiptir.
Piyasa katılımcıları, beklenti rakamlarını aşan tarım dışı istihdam verisinin FED’in gevşek para politikasında kısıtlamalara neden olabileceğini bilmektedir. Bu ihtimal çerçevesinde söz konusu veriden gelen olumlu rakamlar, piyasa katılımcılarının Dolar’a olan talebini artırmalarına yol açmaktadır. Bu etki para biriminin değerini artırırken, diğer taraftan tarım dışı istihdam değişiminin beklenti rakamlarından düşük gelmesi, FED’in işgücü piyasasına destek vermeye devam etmek zorunda kalacağı düşüncesinin oluşmasına, yani Dolar’ın değer kaybetmesine neden olmaktadır. Varlık alımlarının devam etmesi, piyasa dolanımında bol ve nispeten daha ucuz Dolar anlamına gelirken yatırımcıları bu yönde pozisyonlar almaya itmektedir.
Tarım dışı istihdam değişimi, FED’in neden bu politikayı uyguladığını da aslında net şekilde ortaya koyan önemli ve ülke ekonomisi için doğru veriler sunan değerli bir göstergedir. İlerleyen dönemlerde de ekonomi adına sağladığı bilgiler ile piyasa katılımcıları tarafından dikkatle takip edilecektir.
