11 Eylül 2026 Tarihli Makro Ekonomik Gelişmeler

“YURT DIŞI PİYASALARDA SON DURUM”

Piyasalarda Genel Görünüm

Küresel piyasalarda jeopolitik risklerin enerji fiyatları ve enflasyon beklentileri üzerinden finansal varlıkların geneline yayıldığı bir görünüm öne çıkıyor. Ortadoğu'daki çatışmaların tırmanması ve Hürmüz Boğazı çevresindeki arz endişelerinin güçlenmesiyle Brent petrol 109 doların üzerine çıkarken, Kızıldeniz'de Husilerin Bab el-Mandeb Boğazı'na doğru ilerlemesi enerji arzına ilişkin risklerin bölgesel boyutunu genişletiyor. Bloomberg Economics'in senaryolarında çatışmanın tam kapsamlı şekilde tırmanması halinde petrol fiyatlarının 120 dolara kadar yükselebileceği değerlendirilirken, mevcut görünüm enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon beklentileri üzerindeki baskısını artırıyor. Bu çerçevede bugün açıklanacak ABD Ağustos ayı TÜFE verisi, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon görünümüne ne ölçüde yansıdığını görmek açısından öne çıkıyor.

Tahvil piyasasında ise yükselen getiriler dikkat çekiyor. ABD 10 yıllık tahvil getirilerinin %5 seviyesine yaklaşması, Avrupa ve Avustralya tahvil piyasalarında da görülen getiri artışlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, küresel ölçekte finansman maliyetlerinin yükseldiğine işaret ediyor. Yüksek uzun vadeli getiriler, özellikle şirket tahvilleri ve kredi piyasaları açısından risk oluştururken, tahvil piyasasındaki hareketin hisse senetleri başta olmak üzere riskli varlıkların değerlemeleri üzerindeki baskısını artırması beklenebilir.

Alman 10 yıllık tahvil getirisinin %3,50'ye yükselmesi ve enerji fiyatlarındaki artışın enflasyon görünümünü zorlaştırması, ECB'nin para politikası açısından da önem taşıyor. Dün 25 baz puan faiz artışı gerçekleştiren bankaya yönelik 29 Ekimdeki bir sonraki toplantısında da çeyrek puanlık faiz artışı gerçekleştirme ihtimali gündemde kalmayı sürdürürken, piyasa fiyatlamalarında yılın sonuna kadar ilave faiz artışı beklentisi ön planda. Asya’da ise Japonya’nın 10 yıllık tahvil getirisinin %3,00’e yaklaşması ve gelecek haftaki BoJ toplantısında 25 baz puanlık faiz artışının ana senaryo olması, küresel tahvil piyasasındaki satış baskısının ABD ile sınırlı olmadığını gösteriyor.

Emtia tarafında enerji fiyatlarındaki güçlü seyir, enflasyon endişeleri üzerinden merkez bankaları üzerindeki baskıyı artırırken, değerli metallerde haftalık bazda geri çekilmeler öne çıkıyor. Paladyumun haftalık kaybı %7'yi aşarken, gümüş %4 ve altın %2,5 civarında geriliyor. Bakır fiyatlarında ise kayıplar %2'nin altında kalıyor. ABD'nin bakıra yönelik tarife kararının enflasyon endişeleri nedeniyle ertelenmesi bakır fiyatları üzerinde ek baskı oluşturmakla birlikte, Çin'in ABD'den gerçekleştirdiği ilave soya fasulyesi alımları tarım emtialarında ayrışmaya neden oluyor.

Genel görünümde piyasaların odağı, jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerinden enflasyonu ne ölçüde yukarı taşıyacağı ve bunun başta Fed olmak üzere küresel merkez bankalarının faiz patikasına nasıl yansıyacağı üzerinde şekilleniyor. Bu nedenle bugün ABD TÜFE verisi ile birlikte petrol fiyatları ve uzun vadeli tahvil getirilerindeki hareket, küresel risk iştahının yönü açısından yakından izlenecek.

Piyasalara yönelik genel bilgiler paylaştıktan sonra kritik gelişmelere yönelik detaylara geçebiliriz.

İngiltere’de Temmuz ayı Büyüme Verisi İle Başlıyoruz

İngiltere’de Haziran ayında büyüme aylık bazda 0,3% düzeyinde oluşmuş ve beklentilerin üzerinde kalmıştı. Büyümenin en büyük dayanağı ise 0,4% artışla hizmet sektörü olmuştu. Yıllık büyüme 1,1% düzeyinde gerçekleşmişti.

Temmuz verisinde özellikle ekonomideki toparlanmanın devam edip etmediği ve hizmet sektörünün performansı izlenecek. Beklentilerin altındaki büyüme, İngiltere Merkez Bankası BoE’nin faiz artıracağı beklentilerini daha da zayıflatabilir.

Fed öncesi Ana Odak Noktamız ABD Enflasyon (TÜFE)

2026 yılının ilk yarısında küresel piyasaların kabusu haline gelen enerji maliyetleri, enflasyon patikasında belirleyici ana aktör oldu.

Yıl başında %2,4 seviyesinde seyreden Manşet TÜFE enerji maliyetlerin yarattığı etki ile Mayıs ayında %4,2’ye yükselerek yılın zirvesini gördü. Haziran ve Temmuz'da anlaşma umudu ve Hürmüz Boğazı'nın enerji trafiğine açılacağına yönelik daha iyimser gelişmelerle petrol fiyatının savaş öncesi seviyelere görece yaklaştığı bir ortamda manşet enflasyon %3,4'e kadar geriledi. Ancak Ağustos ayında petrolün yeniden $90 seviyesi üzerine yerleşmesi ve benzin fiyatlarındaki katılık, enerji bazlı enflasyonist baskının henüz tam anlamıyla sönümlenmediğini göstermektedir.

Nitekim an itibariyle de $108 seviyesine ulaşan Brent Petrol’ün enflasyon endişelerini gelecek dönemler için de artırarak merkez bankalarının daha sıkı bir politikaya maruz kalmasını sağlamaktadır.

Enerji grubundaki sert dalgalanmalara rağmen Çekirdek TÜFE, bu yılın ilk 7 ayında %2,5 - %2,9 dar bandında kalarak katı duruşunu sürdürdü. Temmuz’da %2,5’e gerileyen çekirdek veride Ağustos beklentisi olan %2,4’ün gerçekleşmesi, hizmet ve talep enflasyonundaki yumuşamanın devam ettiğine dair en güçlü kanıt olacak.

Özellikle Mayıs sonrasında hem Manşet hem de Çekirdek TÜFE verisinde görece gerileme izlendiği bir ortamda Fed 16 Eylül toplantısında faiz artışına ihtiyaç var mı sorgulaması yapılırken Petrol’deki yükseliş eğilimi riskin ana kaynağı olmakla birlikte tam da bu aşamada Ağustos Enflasyon veri sonuçları kritik bir önem arz etmektedir.

Bloomberg anketine katılan 72 ekonomistin konsensüs tahminleri, piyasanın Ağustos ayında aylık bazda belirgin bir ivmelenme beklediğini gösteriyor.

Manşet TÜFE’de aylık bazda bir önceki %0,10 oranının üzerinde %0,40 artış bekleniyor. Aylık bazdaki bu ivmelenme, enerji fiyatlarının geri dönüşünün doğrudan bir yansıması olarak izlenmekle birlikte yıllık karşılığı olan %3,40 oranında bir değişim oluşturmamaktadır.

Çekirdek TÜFE’de aylık bazda bir önceki %0,20 oranına paralel bir sonuç bekleniyor. Bu tutum yıllık bazda %2,50 olan enerji dışı enflasyon kaleminin %2,40'a gerileyerek 3 aydır enerji dışı enflasyon iyimserliğini desteklemek isteyebilir.

Piyasa oyuncuları toplantı öncesinde petrol fiyatındaki yükselişe de bağlı olarak 16 Eylül toplantısında ABD Merkez Bankası Fed’in toplantısında 25 baz puan faiz artışı gerçekleşme ihtimalini %72’ye yükseltmiştir. Bu rakam hafta başında %58 iken dünkü ÜFE sonrasında %74’e kadar yükselmiştir.

Enflasyon verisinin beklenti üzerinde gelmesi durumunda hem 2 aylık düşen trend bozulacak, hem de yüksek Petrol fiyat riski ile birleşerek Fed faiz artışı ihtimallerine teyit kazandıracaktır. Bu durum DXY ve Tahvil Faiz Oranlarında daha da güçlenen bir eğilim oluşmasını, değerli metallerin realizasyon sürecinin devam etmesini sağlayabilir.

Buna karşılık, özellikle çekirdek enflasyonda beklenti altında kalarak 3 ay üst üste enflasyon düşüyor algısının oluşması durumunda, faiz artırımına yönelik tahminlerde önemli bir gerileme oluşacağı için DXY ve Tahvil Faiz Oranlarında baskı, değerli metallerde ise dünkü realizasyon sürecinin tersi iyimser fiyatlama davranışı görülebilir. Bu tarz bir iyimser sonuç faiz artışına gerek yok psikolojisine dönüşmesi durumunda ise hafta kapanışı öncesindeki volatilite, faiz artışı teyidine göre çok daha istekli bir reaksiyon oluşmasını sağlayabilir.

Günün Son Önemli Verisi Michigan Tüketici Güven Endeksi

Michigan Üniversitesi’nin hazırladığı tüketici güven endeksi Ağustos ayında 51,7 seviyesine revize edilmiş, buna rağmen Temmuz ayına kıyasla 6% kadar gerilemişti. Geçen yılın aynı dönemine göre ise 11% kadar aşağıda kalmıştı. Zayıflamada tüketicilerin enflasyonun kalıcı olacağı endişesi etkili oldu.

Enflasyon beklentileri tarafında ise daha dengeli bir tablo oluştu. Bir yıllık enflasyon beklentisi 4,2%’den 4%’e gerilerken, uzun vadeli enflasyon beklentisi arka arkaya üçüncü ayında 3,3% seviyesinde kaldı. Buna rağmen Orta Doğu gündemi tüketicilerin fiyat risklerini yüksek görmeye devam etmesinde etkili oldu.

Eylül ayındaki Fed toplantısı öncesinde veri, hem fiyat beklentileri hem de tüketim harcamalarını yönlendirebileceği için ekonomik beklentiler açısından takip ediliyor olacak.

“YURT İÇİ PİYASALARDA SON DURUM”

Piyasa Katılımcıları Anketi

Enflasyon ve faiz kararlarının yanı sıra, beklentilerin yönetimi açısından Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçları takip edilecektir.

Ağustos anket sonuçlarına göre piyasanın 2026 yıl sonu TÜFE beklentisi %29,43 seviyesinde çıpalanırken, 12 ay sonrası enflasyon beklentisi %23,69 ve 2027 yıl sonu tahmini %21,94 seviyesindedir. Ankette ilk toplantı (Eylül) için %37,00 olan faiz beklentisine karşın, ikinci toplantıya (Ekim) ilişkin faiz beklentisinin %36,13’e ve yıl sonu tahmininin %35,25’e gerilemesi; piyasanın TCMB kararı sonrasında odağını hızla Sonbahar döneminde başlayabilecek olası bir faiz indirim patikasına çevireceğini göstermektedir.

Perakende Satışlar:

Sıkı para politikası ve yüksek faiz ortamında hanehalkı tüketim harcamalarının seyri takip edilecek. Perakende satışlardaki aylık değişim ve 3 aylık ortalama eğilimleri, uygulanan dezenflasyonist programın iç talebi ve tüketim iştahını ne ölçüde soğuttuğuna dair en net referansı sunacaktır. Perakende satışlar, önceki dönemlerde izlenen yüksek çift haneli artışların ardından son aylarda dengelenmesini düşük çift haneli seviyelerde sürdürmektedir.

Cari İşlemler Dengesi:

Sürdürülebilir büyüme ve TL’nin istikrarı açısından kilit rol oynayan Cari İşlemler Dengesi verisi, haftanın öne çıkan bir diğer başlığıdır. TCMB verilerine göre Haziran 2026'da cari işlemler hesabı 4,19 milyar dolar açık verirken, yıllıklandırılmış açık 38,9 milyar dolara yükselmiştir. Her ne kadar güçlü turizm gelirlerinin katkısı sürse de emtia fiyatlarındaki seyir dış ticaret açığı kanalıyla cari denge üzerinde baskı oluşturmaya devam etmektedir. Buna karşın, dış finansmana erişimin güçlü kalması ve Türkiye’nin 5 yıllık risk priminin (CDS: 219) makul seviyelerini koruması, makro-finansal istikrarı destekleyici bir unsur olarak öne çıkmaktadır.