ABD Ham Petrol Stoklarının Tarihsel Görünümü
Bu raporda ABD ham petrol stoklarının 1990'dan bugüne değişimini inceliyoruz. Stokları, şirketlerin elindeki ham petrol stokları ve devletin elindeki Stratejik Petrol Rezervi (SPR) olarak iki ayrı başlıkta ele alıyor, son bölümde de savaş dönemlerinde stokların nasıl hareket ettiğine kısaca değiniyoruz.
Ham Petrol Stokları 2015'ten Sonra Daha Yüksek Bir Banda Geçti
Ticari ham petrol stokları 1990'dan 2014'e kadar büyük ölçüde 250-370 milyon varil aralığında dalgalandı. 2015'ten itibaren ABD’de kaya petrolü üretiminin artmasıyla bu aralık yukarı kaydı. Stoklar Mart 2017'de 538,6 milyon varil, pandemi döneminde ise Haziran 2020'de 532,7 milyon varil ile zirve yaptı. Son üç yılda ise 400-470 milyon varil bandında seyreden stoklar, Eylül 2026 itibarıyla 427,3 milyon varil seviyesinde bulunuyor.
Stratejik Petrol Rezervi 1983'ten Bu Yana En Düşük Seviyede
SPR, 1990'larda 560-590 milyon varil civarında seyrettikten sonra 2000'lerde düzenli olarak dolduruldu ve 2010'da 726,6 milyon varil ile zirveye ulaştı. Bu tarihten sonra yasal satışlarla kademeli olarak azalan rezerv, 2022'de Rusya-Ukrayna savaşının etkileriyle sert bir düşüş yaşadı. 2023-2025 döneminde kısmen yeniden doldurulan SPR, ABD-İran savaşının başlamasıyla 2026'daki satışlarla Eylül itibarıyla 283,8 milyon varile geriledi. Bu seviye 1982'den bu yana en düşük seviye olarak biliniyor.
Savaş Dönemlerinde Stoklar
Savaş dönemlerinde stokların davranışı zaman içinde değişti. 1990-91 Körfez Savaşı’nda arz şokunu ağırlıklı olarak ticari ham petrol stokları karşıladı, SPR sınırlı kullanıldı. 2003 Irak Savaşı’nda SPR’den satış yapılmadı, rezerv doldurulmaya devam etti. 2022'deki Rusya-Ukrayna Savaşı’yla birlikte SPR ana tampon haline geldi ve bir yılda yaklaşık 216 milyon varil azaldı. 2026'daki İran Savaşı’nda da SPR yedi ayda yaklaşık 132 milyon varil gerilerken, ticari stoklarda değişim daha sınırlı kaldı.
Gelecek Döneme Ait OPEC+ Beklentileri
OPEC, Ekim ayı raporunda küresel petrol talebinin 2026'da günlük 200 bin varil artarak 105,7 milyon varile, 2027'de ise günlük 2,6 milyon varil artarak 108,3 milyon varile ulaşacağını tahmin ediyor. OPEC, 2027'deki bu artışta savaş sonrası ülkelerin azalan stoklarını yeniden doldurmasının da etkili olacağını belirtiyor. Rapora göre OECD ülkelerinin ticari petrol stokları ağustos itibarıyla 2015-2019 ortalamasının 177,2 milyon varil altında bulunuyor. Bu beklentiye paralel olarak OPEC+ ülkelerinden talep edilecek ham petrol miktarının da 2026'daki günlük 42,1 milyon varilden 2027'de 43,9 milyon varile çıkması öngörülüyor.
Stratejik Rezerv Azalırken Arz Açığı Sürüyor
ABD’nin ticari ham petrol stokları savaşa rağmen tarihsel ortalamasının üzerinde, görece istikrarlı bir bantta seyrediyor. Ancak bu istikrarın arkasında stratejik rezervden yapılan satışlar bulunuyor. SPR bugün 1982'den bu yana en düşük seviyede ve acil satış programının son diliminin kasım-aralık döneminde teslim edilmesiyle daha da gerileyebilir. OPEC’in verileri de piyasanın yıl boyunca arz açığı verdiğini gösteriyor. Bu nedenle Hürmüz’deki aksaklıkların uzaması halinde ABD’nin müdahale kapasitesi eskisine göre daha sınırlı kalabilir. Savaş sonrasında ise rezervlerin yeniden doldurulması için yapılacak alımlar, petrol talebini destekleyen bir unsur olarak izlenecek.