ABD Michigan Üniversitesi Tüketici Güveni Ekim Ayı Görünümü
ABD'de tüketici güveni, yüksek enerji fiyatları ve ticaret gerilimlerinin baskısıyla tarihsel olarak düşük seviyelerde seyretmeye devam ediyor. 9 Ekim'de açıklanacak öncü veri, ayın ilk yarısındaki tüketici eğilimini göstermesi ve 3 Kasım ara seçimleri öncesindeki son okumalardan biri olması açısından önem taşıyor. Veride özellikle beklentiler endeksi ile enflasyon beklentilerinin yönü takip edilecek
Tüketici Güveninde 12 Aylık Görünüm
Tüketici güveni son 12 ayda tarihsel olarak düşük seviyelerde seyretti. Şubat'ta 57,3 ile son 12 ayın zirvesini gören endeks, Şubat sonunda başlayan İran çatışması ve ardından yükselen enerji fiyatlarıyla düşüş yaşadı ve Nisan'dan itibaren 48 seviyelerine geriledi. Yaz aylarında fiyat baskısının bir miktar hafiflemesiyle Temmuz'da 54,4'e kadar toparlansa da geçtiğimiz iki ayda yeniden düştü. Bu dalgalı seyir, tüketici güveninin büyük ölçüde enerji fiyatları ve jeopolitik gelişmelere bağlı olarak hareket ettiğini gösteriyor.
Kısa Vadeli Enflasyon Beklentileri
Tüketicilerin 1 yıllık enflasyon beklentisi son 12 ayda enerji fiyatlarıyla paralel şekilde sürdü. Ekim 2025'te %4,6 olan beklenti, fiyat baskısının hafiflemesiyle Şubat'ta %3,4'e kadar geriledi. Ancak Mart'ta başlayan İran çatışmasıyla birlikte yükselen enerji fiyatları beklentileri hızla yukarı taşıdı ve Mayıs'ta %4,8 ile son 12 ayın zirvesi görüldü. Yaz aylarında %4,0'a kadar gerileyen beklenti, Eylül'de yeniden %4,6'ya yükseldi.
Eylül'deki yükselişin arkasında yüksek seyreden akaryakıt fiyatları ve yeniden konuşulmaya başlayan ticaret gerilimleri var. Tüketiciler bu iki faktörün fiyatları daha da artıracağından endişe ediyor, bu da tüketici güvenindeki düşüşün temel nedenlerinden biri. 5-10 yıllık beklenti ise %3,4 ile görece yatay seyrediyor ancak 2024'teki %2,8-3,2 aralığının hâlâ üzerinde. Kısa vadeli beklentinin yükselmesi tek başına yeterli bir uyarı değil, ancak uzun vadeli beklentiler de yukarı kaymaya başlarsa Fed açısından enflasyonun kalıcılaştığı endişesi güçlenebilir.
Siyasi Görünüm ve Ara Seçimler
Tüketici beklentilerindeki düşüş siyasi partilerin tamamında görülüyor. Şubat 2025'ten bu yana beklentiler endeksi Demokratlarda %13, Bağımsızlarda %22, Cumhuriyetçilerde ise %28 geriledi. En sert düşüşün iktidar partisi Cumhuriyetçilerin kendi seçmeninde yaşanması, ekonomik kaygıların siyasi tercihleri aşmaya başladığını gösteriyor. Seçim sonucunda belirleyici olan bağımsız seçmendeki %22'lik düşüş de önemli. 3 Kasım'daki ara seçimler öncesinde fiyatlar ve ekonomik görünüm seçmenin en önemli gündemi haline gelirken, hükümetin enerji fiyatları ve tarifeler konusunda adım atma baskısı artabilir.
9 Ekim Öncü Tüketici Güven Endeksi Veri Beklentileri
Ekim öncü verisi için beklenti 47,5. Bu, Eylül'deki 47,8'lik öncü veriye göre sınırlı bir düşüşe işaret ediyor. Ancak son iki ayda veri beklentinin 3 puandan fazla altında geldi, bu nedenle aşağı yönlü risklerin artabileceği göz ardı edilmemeli.
Ekim öncü verisinde iki olasılık öne çıkıyor. Enerji fiyatları yüksek kalmaya ve jeopolitik gerilimler artmaya devam ederse tüketici güveninde düşüşün sürmesi ve enflasyon beklentilerinin yükselmesi muhtemel. Bu senaryo Fed'in faiz politikası açısından olumsuz olabilir.
Öte yandan Eylül'deki sert düşüşün ardından, Haziran-Temmuz döneminde olduğu gibi sınırlı bir toparlanma da görülebilir. Böyle bir durumda endeks hâlâ düşük seviyelerde kalsa da tüketici tarafındaki endişeler bir miktar hafifler. Piyasa açısından özellikle uzun vadeli beklenti belirleyici olacak.