22 Mayıs 2026 Tarihli Makro Ekonomik Gelişmeler

Jeopolitik Riskler Gündeme Yön Vermeye Devam Ediyor

Not: Tablodaki değerler 22 Mayıs Cuma TSİ 15:25’de alınmıştır.

Küresel piyasalar geride bıraktığımız hafta yoğun olarak jeopolitik risk algısı ve yapay zeka sektörünün hisse piyasalarına desteğine odaklandı.

Hafta jeopolitik risk teması açısından olumsuz başladı. Trump’ın İran’a verdiği sürenin daraldığı uyarısı petrol fiyatlarında yükselişe neden olurken, bu durum enflasyon ve faiz endişeleri ile birlikte hisse piyasalarını da olumsuz etkiledi. Büyüme endişeleri emtia piyasalarında da etkisini hissettirdi.

Ancak piyasalar Orta Doğu’ya ilişkin iyimser tarafa yakın olma eğilimindeydi. ABD’nin yolladığı son anlaşma taslağının İran tarafından incelendiği haberi olumlu karşılık buldu. Somut gelişme sağlanamamasına karşın petrol fiyatları hafta ortasından itibaren gerileme gösterdi. Fakat iki taraf da zenginleştirilmiş uranyum stokları konusunda henüz uzlaşı sağlayamadı. ABD Dışişleri Bakanı Rubio, temaslarla ilgili olumlu yorumlarda bulundu. Diğer taraftan İran’ın Hürmüz Boğazı’nın kontrolü ve ücret alınması gibi şartları içeren bir plan hazırladığı haberi basında yer aldı. Ancak bu konuda da iki taraf arasında uzlaşı şimdilik uzak görünüyor.

Piyasaların olumlu seyrinde yapay zeka sektörüne ilişkin iyimserlik de etkili oldu. Son dönemde teknoloji, özellikle de yapay zeka sektörünün talep konusundaki tahminleri endekslere destek oluştururken, Nvidia bilançosunun beklentileri aşan sonuçları da bu durumu şimdilik teyit etti. Hisse üst tahminleri yakalayamadığı için kar satışı görse de bu etki sınırlı kaldı.

HAFTANIN ÖNE ÇIKANLARI

ABD

PCE Enflasyonu

PCE fiyat endeksi Mart ayında önceki aya göre 0,7% gibi sert bir artış göstermişti. Bu artış 2022’den beri en sert artış hızı olarak da kayda geçmişti. Mal fiyatları 1,4% artarken, bu durum yoğun olarak akaryakıt fiyatlarındaki artıştan kaynaklandı. Hizmet enflasyonu 0,2%’den 0,3%’e hızlandı. Çekirdek PCE enflasyonu aylık bazda 0,4% artışın ardından 0,3% yükselmişti.

Yıllık PCE endeksinde artış hızı 3,5%’e, çekirdek endeks ise 3,2%’e yükselmişti.

Dolayısıyla enflasyonda ılımlı seyir savaş döneminin ilk ayını kapsayan Mart döneminde geride kalmış görünüyor. Hizmet enflasyonu ulaşım maliyetlerinin enerji fiyatlarındaki artıştan etkilenirken, bu durum daha uzun süre yüksek faiz senaryosunu desteklemişti.

Nisan ayı verisiyle birlikte daha çok ikincil etkileri görmeye çalışacağız. Enflasyonun yüksek seyretmesi sürpriz olmayacak. Ancak özellikle enerji fiyatlarının etkisi ile çekirdek PCE enflasyonunun seyrini yakından takip ediyor olacağız. Bu durum Haziran ayında gerçekleşecek Fed toplantısıyla yayımlanacak projeksiyonları da etkileyebilir.

1. Çeyrek Büyümesi (2. Okuma)

ABD ekonomisi ilk okumaya göre 2026’nın ilk çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda 2% büyüdü. Önceki çeyrekte görülen 0,5%’lik büyümeye göre sağlanan iyileşmeye rağmen, söz konusu oran beklentilerin altında kaldı. Kamu harcamaları 5,6%’lık daralma ardından 4,4% artarken, önceki dönem hükümet kapanması bu negatif durumu ortaya çıkarmıştı.

Yurt içi yatırımlar 8,7% artarken, yapay zeka yatırımları ile birlikte işletmelerin ekipman ve yapı yatırımları 10,4% artış gösterdi. Tüketim harcamaları ilgili dönemde 1,6% artarken, önceki döneme göre (1,9) yavaşlama izlendi. İhracatın 12,9% artarken ithalatın 21,4% artması büyümeye negatif etki oluşturdu.

Büyümenin seyri faiz politikası beklentileri konusunda da etkili olabileceği için yakından izleniyor olacak.

CB Tüketici Güveni

Conference Board tüketici güven endeksi Mart ayında 92,2 seviyesinden 92,8 puana yükselmişti. Mevcut koşulları ölçen endeks 0,3 puan gerilemeyle 123,8 puana ulaşmış, beklenti endeksi 1,2 puan artışla 72,2 puana yükselmişti.

Genel olarak tüketici güvenindeki sınırlı yükselişe rağmen, Orta Doğu kaynaklı artan enerji maliyetlerine yönelik endişelerin devam ettiği görüldü. Ekonomiyi etkileyen faktörlere ilişkin yorumlarda da petrol ve doğal gaz ile savaş konusu Mart ayına göre gündemde daha fazla yer tuttu.

Bir yıllık enflasyon beklentisi hafif gerilese de yüksek seviyelerde kalmaya devam etti. Önümüzdeki bir yıllık dönemde faizlerin daha yüksek olacağını düşünenlerin net oranı 50%’ye yaklaştı.

Tüketici kesiminin görüşü, özellikle Fed tarafının güvenilirliği ve enflasyon konusunda yönlendirmelerin başarısının ölçülebilmesi için önemli göstergelerden biri durumunda.

EURO BÖLGESİ

Mayıs Enflasyonu

Almanya’da yıllık enflasyon Nisan ayında 2,7%’deen 2,9%’a yükselmişti. Öncü tahminlerle beklenen bu veri, aynı zamanda Ocak 2024’ten beri görülen en yüksek enflasyon düzeyi oldu. Enerji maliyetlerindeki yükseliş, enerji enflasyonunun 10,1% düzeyine ulaşmasında etkili oldu. Gıda enflasyonu 0,9%’dan 1,2%’ye hızlanırken, hizmet enflasyonu 3,2%’den 2,8%’e yavaşladı. Aylık TÜFE değişimi ise 0,6% düzeyinde gerçekleşti.

JAPONYA

Tokyo Enflasyonu

Tokyo bölgesinde yıllık bazda çekirdek enflasyon Nisan döneminde 1,7%’den 1,5%’e yavaşladı. Piyasa beklentisi enflasyonun hızlanacağı yönündeydi. Veri aynı zamanda Mart 2022’den bu yana en düşük seviyesine ulaştı. Böylece Japonya Merkez Bankası BoJ’un 2% hedefinin altındaki seyir sürdü. Manşet enflasyon ise aynı zamanda 1,4%’ten 1,5%’e yükselerek ılımlı bölgede seyrini sürdürmüştü.

Ilımlı veriye karşın, fiyat baskıları güncelliğini korudu. Özellikle enerji maliyetleri ve zayıf yene bağlı olarak artan ithalat maliyetlerinin enflasyonda yükselişe neden olması bekleniyor.

YENİ ZELANDA

Faizde Değişiklik Beklenmiyor

Yeni Zelanda Merkez Bankası RBNZ, Nisan toplantısında politika faizini değiştirmeyerek 2,25%’te tutmuştu. Banka kararında, Orta Doğu gelişmelerinin normalleşme rotasını önemli ölçüde değiştirdiğini vurgulamıştı. Manşet enflasyon bu dönemde 3,1% ile hedef aralığın üst bölgesinde yer alması ve yukarı yönlü risklerin daha da artması Banka’nın Mayıs toplantısında da beklemede kalacağı görüşünü kuvvetlendirmiş durumda. Swap piyasaları, 20%’nin biraz üzerinde bir ihtimalle 25 baz puanlık faiz artırımını fiyatlıyor. Dolayısıyla faizin sabit kalması halinde Yeni Zelanda Doları üzerinde baskı oluşma ihtimali takip ediliyor olacak. Olası bir faiz artırımı ise sürpriz senaryo olmakla birlikte, ülke para biriminde değer kazanımına neden olabilir.

AVUSTRALYA

Nisan Enflasyonu

Avustralya’da yıllık enflasyon Mart ayında 3,7%’den 4,6%’ya sert bir sıçrama göstermişti. Eylül 2023’ten beri görülen en yüksek enflasyonda artan enerji fiyatlarının ulaşım maliyetlerine yansıması etkili olmuştu.

Gıda enflasyonu 3,1% ile değişim göstermezken, konut fiyatlarının artış hızındaki yavaşlama enflasyonun daha da yükselmesinin önüne geçmişti. Alkollü içecek ve tütün maliyetleri de benzer şekilde artış hızını yavaşlatmıştı.

Hizmet enflasyonu 3,9%’dan 3,6%’ya gerilerken, kırpılmış ortalama TÜFE 3,3%’e yükselmişti. Aylık TÜFE 1,1% olarak açıklanmıştı. Enflasyonun Avustralya Merkez Bankası RBA’nın hedef aralığı üzerinde kalmaya devam etmesi faiz beklentileri için yakından takip ediliyor.