Eylül Enflasyonu: Enerji Fiyatları Etkisi ve Çekirdek Enflasyondaki Ayrışma
ABD’de açıklanacak Eylül ayı TÜFE verilerinde manşet enflasyonun aylık %0,6, yıllık %3,6 seviyesine yükselmesi bekleniyor. Çekirdek TÜFE için beklentiler ise aylık %0,2 ve yıllık %2,5 düzeyinde. Manşet enflasyonda beklenen hızlanmanın temel nedeni enerji fiyatlarındaki yükseliş olurken, aylık çekirdek enflasyondaki yavaşlama fiyat baskılarının diğer alanlarda aynı ölçüde güçlenmediğini işaret ediyor. B Bazı tahminler, enerji fiyatlarındaki artışa karşılık gıda ve barınma dışındaki çekirdek bileşenlerde daha sınırlı bir yükseliş öngörüyor.
Yukarıdaki grafikte ABD’de normal benzinin haftalık ortalama perakende fiyatının 31 Ağustos – 28 Eylül dönemindeki seyri görülebilir. Hesaplama dönemini kapsayan bu tarihlerde fiyat 9,7% yükseldi. Savaşın başından bu yana en yüksek seviyelere ulaşan akaryakıt fiyatları ile birlikte manşet enflasyonda yükseliş sürpriz olmayacağı için, gözler daha çok çekirdek enflasyonda olabilir.
Bununla birlikte, enflasyon görünümündeki riskler tamamen ortadan kalkmış değil. Eylül ayında hizmet sektöründe faaliyet artışı bir miktar yavaşlarken işletmelerin girdi maliyetlerini ölçen ISM fiyat endeksi Temmuz 2022’den bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Yükselen yakıt ve emtia maliyetlerinin taşımacılık ve diğer hizmet fiyatlarına yansıması, enerji kaynaklı enflasyon baskısının zaman içinde daha geniş bir alana yayılabileceği riskini gündemde tutuyor.
Veri, Fed’in para politikası açısından da kritik önem taşıyor. Eylül ayında politika faizini %3,75 – 4,00 aralığına yükselten Fed, enflasyonu %2 hedefine yaklaştırmaya çalışırken işgücü piyasasındaki yavaşlamayı da dikkate almak zorunda. Eylül ayında tarım dışı istihdamın yalnızca 29 bin artması ve işsizlik oranının %4,2’ye yükselmesi, ilave sıkılaşmanın ekonomik büyüme üzerindeki etkilerine ilişkin kaygıları artırıyor. Bu nedenle çekirdek enflasyonun beklentilerin altında kalması, Fed’in faiz artışlarında daha temkinli hareket etmesini destekleyebilir. Buna karşılık çekirdek fiyat baskılarının güçlü kalması, Aralık dönemi sonrası faiz beklentilerini de daha yoğun etkilemeye başlayabilir.
Piyasalar açısından temel ayrım, manşet enflasyondaki yükselişin enerji fiyatlarıyla sınırlı kalıp kalmayacağı olacak. Çekirdek verinin beklentileri karşılaması veya aşması durumunda tahvil faizleri ve dolar üzerindeki yukarı yönlü baskı artabilir. Bu durum özellikle değerlemeleri faiz beklentilerine duyarlı teknoloji ve büyüme hisseleri açısından olumsuz bir görünüm yaratabilir. Çekirdek enflasyonun beklentilerin altında kalması ise faiz beklentilerinin gevşemesine ve hisse senetlerinde toparlanmaya destek verebilir. Bununla birlikte tek bir veriden çok enflasyonun oluşturduğu trend ve enerji maliyetlerinin diğer fiyatlara geçişi belirleyici olabilir.