26 Haziran 2026 Tarihli Makro Ekonomik Gelişmeler

GERİDE KALANLAR

Şahin Fed Beklentileri, Yapay Zeka Volatilitesi ve Orta Doğu

Not: Tablodaki değerler 26 Haziran Cuma TSİ 15:30’da alınmıştır.

Geride bıraktığımız hafta küresel piyasalarda fiyatlamaların ana eksenini üç başlık belirledi; Fed’in şahin para politikası görünümü, yapay zeka sektöründe şirket karlılıkları ve maliyet yapıları tartışmaları ve Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin enerji fiyatları üzerinde oluşturduğu baskı. Bu üç unsur birlikte değerlendirildiğinde, bir yandan güçlü büyüme hikayelerinin fiyatlanmaya devam ettiğini, diğer yandansa yüksek faiz ve maliyet baskıları nedeniyle risk iştahında daha seçici bir döneme girildiği sinyalini verdi.

Fed cephesinde Haziran toplantısı sonrasında verilen mesajlar, para politikasında hızlı gevşeme beklentilerini silkeledi. Ekonomik aktivitenin hala dirençli olması ve enflasyonda yukarı yönlü riskin korunması, Fed’in faiz indiriminden çok, faiz artırımı ihtimalini tartıştığını göstermişti. Bu da piyasalarda iyi haberin aslında kötü haber olabileceği bir tabloyu karşımıza çıkardı. Bu durum da özellikle yüksek değerlemelerle işlem gören büyüme ve teknoloji hisselerini risk altına sokuyor.

Haftanın en dikkat çekici başlıklarından biri ise yapay zeka temasının etkisinin daha katmanlı hale gelmesiydi. Micron’un güçlü bilanço görünümü, yapay zeka yatırımlarının sektöre yönelik talebi ciddi şekilde artırdığını gösterdi. Ancak Apple’ın satış fiyatlarını artırması, güçlü talebin arzı gölgede bırakarak enflasyonist bir ortam oluşabileceği sinyalini verdi.

Orta Doğu gündemi ise haftanın diğer önemli başlığıydı. ABD ile İran arasındaki ılımlı temaslar ile Hürmüz Boğazı’nda sevkiyatların başlaması petrol fiyatlarını savaş öncesi seviyelere yaklaştırdı; Brent petrol kısa süreli olarak savaş öncesi seviyelerin altını test etti. Perşembe günü Umman açıklarında bir gemiye saldırı düzenlenmesi petrolde kısa süreli yükselişe neden olsa da, Boğaz’dan sevkiyatların sürdüğü haberleri tekrar baskı oluşturmuştu.

HAFTANIN ÖNE ÇIKANLARI

ABD

Tarım Dışı istihdam, İşsizlik ve Ortalama Saatlik Kazançlar

ABD ekonomisi Mayıs ayında 172 bin istihdam artışı yarattı ve bu artış piyasa beklentisinin kabaca iki katı düzeyinde gerçekleşti. Ek olarak Nisan verisi de yukarı yönlü revize ile 179 bine çekildi.

İstihdam artışında, yukarıdaki grafikte görüldüğü üzere Ekim ve Mayıs ayı verisi dışında yoğun olarak özel sektör payı yön verdi. Bunun içinde eğlence ve konaklama Mayıs döneminde 70 bin üzerinde istihdam artışıyla başı çekti. Sağlık hizmetlerinde istihdam artışı 35 binin üzerinde gerçekleşti. Finansal faaliyet sektörü 22 bin istihdam kaybı yaşadı.

Özellikle son üç aylık dönemde istihdam artışının istikrarlı bir seyre bürünmesi, ABD ekonomisinin ılımlı yavaşlama beklentilerine uyum sağlanmasını kolaylaştırıyor. Ancak bir taraftan hala yüksek seyreden bir enflasyon beklentisi sorunu da var. Dolayısıyla Haziran verisinin beklentiden sapma gösterip göstermeyeceği ve bu sapmanın hangi yönde olacağı kısa vadeli hareketlerde önemli olabilir.

Mayıs döneminde ortalama saatlik kazançlar önceki aya göre 0,3% arttı ve 37,53 dolar oldu. Artış piyasa beklentileriyle uyumlu olsa da, önceki ayki 0,2%’lik artışa göre ivme kazandı. Yıllık bazda artış hızı ise 3,6%’dan gerileyerek 3,4% oldu. Yıllık veri de beklentilere paralel bir sonuç ortaya çıkardı. Veriler, en azından yıllık bazda ücret artış hızlarının sakinleşmeye başladığını gösterdi. Ancak daha kalıcı bir istikrar için aylık bazdaki rakamların da sakinleşmesi gerekebilir.

İşsizlik ise Mayıs ayında önceki aya göre değişmeyerek 4,3% seviyesinde kalmıştı.

Özetle son dönemde veriler ABD istihdam piyasasının savaş koşullarına rağmen dirençli kaldığını göstermişti. Bu durumun devam edip etmeyeceği ve beklentiden sapmalar fiyatlamalar açısından önemli olabilir.

ADP Özel Sektör İstihdamı

ABD’de özel sektör istihdam artışı Mayıs ayında 122 bin ile Ocak 2025’ten bu yana en yüksek ivmesini yarattı. Böylece toplam istihdam 132 milyon 624 bin oldu. Raporda iştiham artışının son yıllara kıyasla daha geniş sektörel tabana yayıldığı vurgulandı.

Eğitim ve sağlık hizmetleri 57 bin üzerindeki istihdam artışıyla veriye katkı sağlarken, ticaret, ulaştırma ve kamu hizmetleri 36 bin üzerindeki artışla bunu takip etti.

Ücret artışları ise aynı işte çalışanlarda yıllık bazda 4,4% olarak kalırken, iş değiştirenlerde 6,6%’ya yükseldi.

İstihdam artış hızının son dönemde hız kazanmasıyla birlikte ABD ekonomisinin ılımlı yavaşlama beklentileri destekleniyor. Ancak ekonominin çok ısınıp ısınmayacağına ilişkin soru işaretleri için beklentiden ve önceki artış hızlarından sapmalar da yakından izleniyor olacak.

ISM İmalat PMI

ISM İmalat PMI Mayıs ayına 52,7 seviyesinden 54 puana yükselerek piyasa beklentilerini aşmış ve aynı zamanda Mayıs 2022’den bu yana en hızlı sektör genişlemesini işaret etmişti. Endekste yükseliş, genel olarak çoğu kalemde etkisini hissettirdi.

Yeni siparişler 54,1 puandan 56,8 puana yükselirken, üretim kalemi 53,4’ten 54,3’e çıktı. Bekleyen siparişler sınırlı şekilde de olsa genişlemesini sürdürerek talep görünümünün güçlü seyrettiğini işaret etti. İstihdam endeksi yükselse de daralma bölgesinde kaldı.

Girdi maliyetleri yüksek kalmaya devam ederken, fiyat kalemi 84,6 seviyesinden 82,1 seviyesine geriledi. Bu da fiyatların hala sıcak kaldığını, sadece sınırlı bir zayıflama olduğunu gösterdi.

Talep koşullarının iyileşmesi ve stokların düşük seviyede seyretmesi her ne kadar üretim faktörleri açısından pozitif değerlendirilse de, bunun aynı zamanda enflasyonist baskı oluşturma riski yarattığı da unutulmamalı.

JOLTS İş İlanları

ABD’de Nisan ayında toplam iş ilanı sayısı 731 bin artışla 7 milyon 618 bin olmuştu. Bu da açık iş ilanlarının Kasım 2024’ten beri en yüksek seviyeye ulaştığını göstermişti. Bu da savaş koşullarına rağmen ABD işgücü piyasasının dirençli kaldığını diğer verilerle birlikte teyit etmişti.

Sektör bazında profesyonel ve iş hizmetleri sektöründe açık pozisyon sayısı 668 bin artışla başı çekerken, finans ve sigorta sektöründe 135 bin düşüş takip edilmişti.

CB Tüketici Güveni

Conference Board’un hazırladığı tüketici güven endeksi Mayıs ayında 0,7 puan gerileme ile 93,1 seviyesine düşmüştü. Mevcut koşulları ölçen endeks 3,2 puan düşüşle 121,2 puana gerilemişti. Beklenti endeksi ise 1 puan artışla 74,4 puana yükselmişti.

Tüketiciler açısından mevcut koşullar daha olumsuz şekilde yorumlanırken, önümüzdeki dönemde istihdam beklentilerinde sınırlı iyileşme görüldü. Tüketicilerin kaygıları arasında enflasyon, petrol ve doğal gaz maliyetleri ile Orta Doğu gündemi yer aldı.

Önümüzdeki 12 aylık döneme ilişkin enflasyon beklentileri hafif gerileme yaşarken yüksek kalmaya devam etti.

Önümüzde kalıcı barış anlaşmasına ilişkin ilerleme takip edilirken, diğer taraftan savaşın ikincil etkileri, hala yüksek kalan çekirdek enflasyon ve teknoloji sektöründeki talebin enflasyonu katı tutabileceği gibi konular gündemde kalmaya devam edebilir.

EURO BÖLGESİ

Haziran Enflasyonu

Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyon Mayıs ayında 3,2% seviyesinde sabit kaldı; bu ya Eylül 2023’ten beri görülen en yüksek düzey olarak görülüyor. Dolayısıyla ECB’nin hedefinin üzerindeki seyir sürdü.

Enflasyondaki artış tahmin edilebileceği gibi yoğun olarak enerji fiyatlarındaki yükselişten kaynaklandı. Enerji maliyetleri 10,8% artışla Şubat 2023’ten beri en yüksek ivmesine ulaştı.

Hizmet enflasyonu 3%’ten 3,5%’e yükselirken, enflasyon dışı sanayi mallarında fiyat artış hızı 0,9%’a yükseldi. Çekirdek enflasyon da aynı dönemde 2,2%’den 2,6%’ya yükseldi. Bu da fiyat hareketlerinin sadece savaş kaynaklı değil, genele yayılan bir sorun olduğu sinyalini verdi.

Almanya Haziran Enflasyonu

Almanya’da yıllık enflasyon Mayıs ayında 2,9% seviyesinden 2,6%’ya gerilemişti. Öncü veri ile uyumlu olan bu veride enerji fiyatları yüksek seviyelerini korudu. Savaş etkisiyle enerji fiyatları yıllım bazda 6,6% arttı. Buna karşın akaryakıtta uygulanan geçici vergi indirimi ile enerji enflasyonu Nisan ayındaki 10,1% seviyesine göre yavaşladı.

Gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içecekler ve tütün, konut ve kamu hizmetler, restoran ve oteller gibi kalemlerde fiyat artış hızı yavaşlarken, sağlık hizmetler ile eğlence ve kültür kalemlerinde hız kazanımı görüldü.

Aylık bazda TÜFE ise önceki aya göre 0,2% geriledi. ECB’nin takip ettiği uyumlaştırılmış TÜFE değişimi ise 2,9%’dan 2,7%’ye geriledi.

Özetle savaşın fiyatlar üzerindeki etkisi Mayıs ayında da devam ederken, hükümet çabalarının enerji etkisini azaltmasıyla daha ılımlı seyretti. Fakat fiyat gelişmeleri ECB’nin hedefleri üzerinde kalmaya devam etti.

TÜRKİYE

Haziran Enflasyonu

Yıllık TÜFE değişimi Mayıs ayında 32,37%’den 32,61%’e yükselmiş ve piyasa beklentisinin hafif üzerinde gerçekleşmişti. Bununla birlikte yıllık enflasyon Ekim 2025’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaşmıştı.

Orta Doğu gündemi ile birlikte artan enerji maliyetleri enflasyonda etkisini hissettirmişti. Zaten artan belirsizlikle TCMB de sıkılaşma önlemlerine başvurmuştu.

Enflasyonda enerji dışındaki öne çıkan kalemler ise şu şekilde oldu;

Gıda ve alkolsüz içecekler 34,86% (Önceki 34,55%)
Konut 45,59% (Önceki 46,60%)
Ulaştırma 34,29% (Önceki 35,06)

Aylık TÜFE değişimi ise 1,71% düzeyinde gerçekleşerek Nisan ayındaki 4,18%’lik artışa kıyasla dikkat çeken ivme kaybı yaşadı.

Matriks anketinde Haziran için TÜFE değişimi medyan tahmini aylık 0,98%, yıllık 32,10% olarak gerçekleşti. Bloomberg tarafında ise aylık TÜFE değişimi beklentisi 0,97%, yıllık beklenti 32,10% düzeyinde bulunuyor.

Konuya ilişkin detaylara 29 Haziran Pazartesi günü yayımlanacak “Yurt İçi Piyasalar Haftalık Bülteni” bölümünden ulaşabilirsiniz.

İmalat PMI

İmalat PMI Mayıs ayında 45,7 puandan 49,8 puana yükselmişti. Böylede imalat aktivitesi Mart 2024’ten beri en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Mayıs ayında üretim aktiviteleri tekrar büyüme gösterirken, yeni ihracat siparişleri 1,5 yılı aşkın sürelik daralmanın ardından tekrar genişleme alanına girdi. İstihdam daralmaya devam etse de, söz konusu daralma hızı yılın en düşük seviyesinde oluştu. Şirketlerin satın alma faaliyetleri iki yılı geçen bir süre ardından tekrar genişledi. Maliyetler ise artışını sürdürürken, önceki aya göre artış hızı yavaşladı.