19 Haziran 2026 Tarihli Makro Ekonomik Gelişmeler

GERİDE KALANLAR

Orta Doğu Gündemi, ABD Enflasyonu ve ECB Faiz Kararı

Not: Tablodaki değerler 19 Haziran Cuma TSİ 15:30’da alınmıştır.

Geride bıraktığımız hafta oldukça kritik başlıklara sahipti. Bunların başında Orta Doğu gelişmeleri yer aldı. ABD ile İran’ın 60 günlük müzakere için alan açacak barış anlaşması konusunda mutabakat sağlaması petrol fiyatlarının gerilemesinde etkili olurken, bu durum birçok varlıkta risk iştahının artışını sağladı. Mutabakat ile birlikte Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması planlanırken, hafta içinde akışlar sınırlı da olsa sağlandı ve bu da iyimser havayı destekledi. Ancak İran’ın nükleer programına ilişkin belirsizlik ve Boğaz’ın geleceği temkinli seyrin devam etmesine neden oluyor.

Öte yandan haftanın sonlarında doğru İsviçre’de planlanan görüşmenin ertelenmesi kafaları karıştırdı. Ertelemede İsrail’in Hizbullah’a ve Lübnan’ın güneyine yönelik saldırıların etkili olup olmadığı tartışılırken, bu aşamada ABD ile İsrail’in de siyasi olarak gerildiği izlendi. Kısaca barış anlaşmasının kalıcı hale gelip gelmeyeceği en önemli soru haline gelmiş durumda.

Fed beklendiği gibi para politikasında değişiklik yapmadı. Ancak bu yıl bir faiz artırımı gerçekleşebileceği görüşünün yansıtılması, ayrıca enflasyonda yapılan yukarı yönlü güncellemeler, Fed’in savaş dışı etkiler nedeniyle de sıkı kalabileceği görüşünü öne çıkardı. Bu aşamada Fed’in iletişiminde de değişiklikler izlendi. Karar metni sadeleştirilirken, gecikmeli verilerden çok güncel verilerin öneminin artabileceğine dikkat çekildi.

Japonya Merkez Bankası politika faizini 25 baz puan artırarak 1%’e çıkarırken, Yen’de baskı devam etti. Dolardaki yükseliş de bu durumu pekiştirdi. İngiltere Merkez Bankası faizi değiştirmezken, bu kez bir yerine iki üye faiz artırımı yönünde oy kullandı.

HAFTANIN ÖNE ÇIKANLARI

ABD

PCE Enflasyonu

ABD’de Kişisel Tüketim Harcamaları Fiyat Endeksi PCE, Nisan ayında önceki aya göre 0,4% artarken, bu Mart ayındaki yaklaşık 4 yıllık rekor olan 0,7%’lik artış ardından ivme kaybını işaret etmişti. Mal fiyatları 0,7% gerilerken, hizmet enflasyonu 0,3% düzeyini korudu. Çekirdek enflasyon ise yanı dönemde 0,2% artış gösterdi.

Yıllık bazda PCE enflasyonu 3,5%’ten 3,8%’e çıkarak Mayıs 2023’ten beri en yüksek seviyesine ulaştı. Çekirdek PCE enflasyonu aynı dönemde 3,2%’den 3,3%’e yükseldi.

Fed Haziran toplantısı ardından yayımladığı projeksiyonlarda PCE enflasyonu için yıl sonu tahminini 2,7%’den 3,6%’ya, çekirdek PCE enflasyonu için tahminini 2,7%’den 3,3%’e revize etmişti. Dolayısıyla veriler bu doğrultuda yorumlanacak. Öte yandan Fed’in iletişim konusunda verdiği mesajlar da yakından takip edilecek. Çünkü daha öncü verilere öncelik verileceği izlenimi verilen beyanat ardından açıklanacak ilk PCE enflasyonu verisi, TÜFE verisine göre daha gecikmeli şekilde açıklanıyor.

Enflasyonda agresif seyrin sürmesi, faiz artırım beklentilerini destekleyerek risk iştahını baskılayabilir. Ancak geçtiğimiz ay olduğu gibi, aylık bazda ılımlı gelebilecek veriler güncel fiyat gelişmelerinin ılımlı hale gelmeye başladığı görüşünü destekleyerek tersi bir senaryo karşımıza çıkarabilir.

1. Çeyrek Büyümesi

ABD ekonomisi ikinci tahminlere göre yılın ilk çeyreğinde yıllık bazda 1,6% büyüdü. Öncü veride tahminler 2%’lik büyümeyi işaret etmişti. Söz konusu aşağı yönlü güncellemede yatırım harcamaları ve tüketim harcamalarındaki revizyonlar etkili oldu.

Tüketim harcamaları ilk tahminlerdeki 1,6%’lık artıştan 1,4%’e revize edilirken, bu harcamaların ana dayanağı 1,8% artan hizmet tüketimi oldu. Sabit varlık yatırımları ilk tahmindeki 8,7% artıştan 7% artışa revize edildi. Dış ticaretin katkısı ise negatif oldu ve büyümeyi aşağı çekti. İhracat 13,1% artarken, ithalat 21,1% arttı. Kamu harcamaları 4,4% artarak öncü veriyle uyumlu kaldı.

İmalat ve Hizmet PMI

İmalat PMI Mayıs ayında 54,5 seviyesinden 55,1 seviyesine yükselirken, öncü veriye göre gerilemişti. Verinin nihai hali, Mayıs 2022’den bu yana imalat aktivitesindeki en hızlı genişlemeyi işaret etti. Yeni siparişlerdeki güçlü artış dikkat çekerken, Orta Doğu kaynaklı risklere karşılık şirketlerin stok artırma çabaları izlenmişti. Bununla birlikte ihracat siparişlerinde daralma neredeyse birinci yılını doldurdu. Teslimat süreleri yaklaşık dört yılın en zayıf durumunu işaret etti. Fiyatlar ise yaklaşık dört yılın en hızlı artışını gösterdi.

Hizmet PMI ise aynı dönemde 51 seviyesinden 50,7 puana gerilemişti. Veri aynı zamanda öncü verinin de altındaydı. Yükselen fiyatlar ve savaş belirsizliği nedeniyle talepte zayıflık dikkat çekti. İhracat siparişleri 2022’den bu yana en hızlı gerilemeyi kaydetmişti. Yeni işlere yönelik talepteki zayıflıkla birlikte istihdam Mayıs 2020’den bu yana en hızlı gerilemesini yaşadı. Fiyatlar son bir yılın en hızlı artışını kaydetti.

EURO BÖLGESİ

İmalat ve Hizmet PMI

Euro Bölgesi’nde imalat PMI Mayıs ayında 52,2 seviyesinden 51,6 seviyesine gerilerken genişleme bölgesinde kalmaya devam etti. İmalat sektörü dördüncü ayında da genişlemeye devam ederken, Orta Doğu’daki belirsizlik tedarik zincirinde sorun olmaya devam etti. Yeni siparişler yavaşlarken, üretim de buna eşlik etti. Girdi fiyatları dört yılın en hızlı artışını gösterirken, çıktı fiyatları yaklaşık üç buçuk yılın en sert artışını kaydetti.

Hizmet PMI ise 47,6 seviyesinden 47,7 seviyesine sınırlı bir artış gösterdi. Yeni iş hacmi zayıf kalmaya devam ederken, girdi maliyetlerindeki artış hızına rağmen çıktı fiyatları daha kontrollü bir artış gösterdi. İstihdam ise 2021 başından bu yana ilk kez geriledi.

JAPONYA

Tokyo Enflasyonu

Tokyo Bölgesi’nde çekirdek enflasyon Mayıs ayında yıllık bazda 1,5% seviyesinden 1,3% seviyesine geriledi. Bu da Mart 2022’den bu yana görülen en düşük oran olarak kayda geçti. Aynı dönemde manşet enflasyon ise 1,5%’ten 1,4% seviyesine geriledi. Akaryakıtta uygulanan sübvansiyonlar Orta Doğu kaynaklı fiyat etkilerini sınırladı. Buna karşın enflasyon endişeleri sürdü ve Japonya Merkez Bankası Haziran toplantısına 25 baz puan faiz artırımı gerçekleştirdi.

AVUSTRALYA

Mayıs Enflasyonu

Avustralya’da yıllık enflasyon Nisan ayında 4,6%’dan 4,2%’ye gerilemişti. Bununla birlikte enflasyon Avustralya Merkez Bankası RBA’nın 2-3% bandı üzerindeki seyrini sürdürdü. Akaryakıt vergisinin düşürülmesi, Orta Doğu kaynaklı riskleri baskılayarak enflasyonun gerilemesinde etkili olmuştu. Hizmet enflasyonu aynı dönemde 3,6%’dan 3,5%’e yavaşladı.

Kırpılmış ortalama enflasyon göstergesi 3,4% ile Eylül 2024’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaşırken, aylık TÜFE değişimi 0,4% düzeyinde gerçekleşti.

KANADA

Mayıs Enflasyonu

Kanada’da enflasyon Nisan döneminde yıllık bazda 2,4%’ten 2,8%’e gelerek son iki yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Orta Doğu kaynaklı maliyet artışı enflasyondaki artışta etkili oldu. Ulaşım ve enerji enflasyonu dikkat çekici şekilde arttı. Buna rağmen çekirdek enflasyon daha ılımlı seyrederek, Kanada Merkez Bankası’nın enerji fiyatlarındaki değişimlerin şu ana kadar genel enflasyon beklentilerine yoğun etki etmediği yorumunu teyit etti. Gıda enflasyonu 4%’ten 3,5%’e yavaşlarken, barınma enflasyonu 1,7%’den 1,8%’e yükseldi.