23 Mart 2026 Tarihli Makro Ekonomik Gelişmeler

GERİDE KALANLAR

Savaşın Gölgesinde Merkez Bankaları Kararlarını İzledik

16 - 20 Mart haftası bir taraftan Orta Doğu savaşındaki gelişmelerin değerlendirildiği, bir taraftan da yoğun merkez bankası takviminin izlendiği bir süreci karşımıza çıkardı.

17 Mart Salı günü Avustralya Merkez Bankası RBA, piyasa beklentilerine paralel olarak politika faizini 25 baz puan artırarak 4,10%’a getirdi.

18 Mart Çarşamba günü ABD ve Kanada’da para politikası beyanatları takip edildi. Kanada Merkez Bankası BoC, beklendiği gibi herhangi bir değişiklik yapmadı. ABD Merkez Bankası Fed federal fon hedef oranında değişikliğe gitmedi. Ekonomik projeksiyonlar içerisinde yıl sonuna ilişkin enflasyon (PCE) tahminlerini manşet ve çekirdek göstergede 2,7%’ye çıkardı. Savaş temposuna karşın büyümenin yukarı yönlü revizyonu dikkat çekti. Faiz tarafında ise her ne kadar indirimi tahminini korusa da üyelerin dot plot dediğimiz noktasal tahminde bir önceki dağılıma kıyasla belirgin değişimler gözlemlendi. Fed Başkanı Powell, enflasyonda gerileme görene dek faizi indiremeyeceklerini belirtti. Özellikle, İran’ın bölgedeki stratejik enerji altyapılarına saldırmaya devam etmesi enerji maliyetlerini yükseltti. Bu da enflasyon endişelerinin daha da artmasına neden oldu. Bu gelişmeler ile birlikte Fed’in bu yıl faiz indirme ihtimali neredeyse tamamen sönümlendi.

19 Mart Perşembe günü sırasıyla Japonya (BoJ), İsviçre (SNB), İngiltere (BoE) ve Avrupa (ECB) Merkez Bankalarının kararlarını karşıladık. Bankalar politika faiz oranlarında herhangi bir değişime gitmedi. Ortadoğu’da yaşanılanlar enerji ve dolayısıyla enflasyon üzerinde yaratacağı baskı sebebiyle merkez bankaları stratejilerini “enflasyon” temasıyla devam ettirmeyi sürdürmektedir. Olası bir faiz artırım tarafında BoE mesafeli, sabit faiz tutumu etkili tavrı ile ilerlerken ECB şu an ki göstergelerin enflasyon hedefi ile uyumuna dikkat çekerek savaşın etkilerini dikkatli bir şekilde takip edeceklerini belirtmiştir.

HAFTANIN ÖNE ÇIKANLARI

JEOPOLİTİK RİSK

Merkez Bankaları trafiğini geride bıraktığımız bir süreçte küresel piyasalar daha sakin takvim verisi temposu ile ilerleyebilir. Ancak ABD’nin İsrail ile birlikte İran’a düzenlediği ortak saldırı süreci A’dan Z’ye herkesin bu bölüme daha fazla odaklanmasını sağlamıştır. Özellikle savaş sürecinin uzaması dolayısıyla makroekonomik göstergelerde izlenecek bozulma ve dolayısıyla merkez bankalarının para politikaları stratejilerini kökten değiştirecek bir risk faktörü olduğu da düşünüldüğünde sürece ilişkin gelecek her açıklama özellikle Hürmüz Boğazı ve Petrol fiyatı değişimi dikkatle takip edilecektir.

Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması ve Petrol trafiğinin güvenli bir şekilde sağlanması ana odak nokta olsa da İran stratejik bir yer olan bu bölümdeki hakimiyetini sürdürmekte, tehditlere misilleme ile cevap vererek sürecin uzamasını sağlamaktadır.

28 Şubat’ta başlayan ve 3 haftadır devam eden savaşın bitmesine yönelik ülkelerin çok istekli olmadığı bir ortamda İsrail’in diğer ülkelerin de savaşa dahil olması gerektiğine yönelik çağrısını yinelerken diğer ülkelerin mesafeli kalmaya devam ettiği gözden kaçmamaktadır.

Büyümenin Öncü Göstergesi PMI

Yeni hafta dinamiklerinde ekonomik göstergelere ilişkin en fazla takip edeceğimiz gösterge PMI verisi olacaktır. Hizmet ve İmalat sektörüne yönelik satın alma yöneticileri endeksi olarak bildiğimiz PMI verisinde teorik olarak 50 referans seviyesidir. 50 üzerindeki sonuçlar ülkelerin ekonomik aktivitesinde büyüme dinamiklerinin devam ettiği, altındaki sonuçlarsa daralmanın sürdüğü anlamı taşımaktadır. Beklentinin altında ya da üzerindeki sonuçlarda büyüme hızı azaldı / arttı, daralma hızı arttı / azaldı yorumlaması anlık fiyatlama davranışını anlayabilmek adına önemlidir. Ek olarak “öncü” veriler PMI tarafında daha fazla takip edilir ki bu hafta açıklanacak verilerin öncü olduğu göz ardı edilmemelidir.

ABD & İmalat ve Hizmet PMI

ABD’de imalat PMI Şubat ayında 53,4 seviyesinden 51,6 puana geriledi. İmalat sektörü yedi aydır genişlese de, son veri genişlemenin aynı dönemin en yavaş hızında gerçekleştiğini gösterdi. Yeni siparişlerde artış hızı yavaşlarken, ankette yüksek fiyatlar, tarifeler ve olumsuz hava koşulları gerekçe olarak gösterildi. İhracatın ise Beyaz Saray’ın tarife politikası nedeniyle sekiz aydır arka arkaya gerilediği, bu nedenle satışların iç talebe daha bağımlı hale geldiği belirtildi.

Hizmet PMI da Şubat ayında 52,7 seviyesinden 51,7’ye gerileyerek ivme kaybını işaret etti. Bu veri, sektörde son on ayın en yavaş genişleme hızını göstermiş oldu. Buna karşın hizmet sektöründe genişleme üç yılı aşkın süredir devam ediyor. Yeni işler daha yavaş genişlerken, bunda ABD tarifelerine verilen karşılıkların yol açtığı belirsizlik rol oynadı. İstihdam maliyetleri girdi maliyetlerini artırırken, çıktı fiyatları da benzer şekilde hızlandı.

Veriler şu ana kadar ılımlı yavaşlama ile uyumlu olmasına karşın, fiyat gelişmeleri dikkat çekmeyi sürdürüyor. Özellikle savaşın enerji maliyetlerini yukarı çekmesiyle yükselen enflasyon tahminleri ve PMI’larda maliyetlerin güçlü seyretmesi veriyi önemli kılmaya devam ediyor.

Euro Bölgesi & İmalat ve Hizmet PMI

Euro Bölgesi imalat PMI, Şubat ayında 49,5 seviyesinden 50,8 puana yükseldi. İmalat üretimi tekrar genişleme bölgesine geçerken, yeni siparişler 2022 ikinci çeyreğinden bu yana en hızlı artışı kaydetti. Buna karşın istihdamda daralma devam etti. Satın alma faaliyetleri dengelenirken, girdi maliyetleri üç yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine çıktı. Çıktı fiyatları ise arka arkaya ikinci ayında da yükseldi.

Hizmet PMI da 51,6 puandan yükselerek 51,9 puana ulaştı. Yeni siparişlerde iyileşme hızlanırken, ihracat siparişlerindeki daralmanın hız kazanması talebin iç piyasa dinamiklerinden kaynaklandığını gösterdi. İstihdam artışı beşinci yılında da korunurken, girdi maliyeti yaklaşık bir yılın en yüksek seviyesinde kaldı. Çıktı fiyatlarında artış hızı ise yavaşladı.

Savaşa bağlı olarak artan enerji maliyetlerinin PMI’lardaki etkileri yakından takip edilecek. Daha önce Euro Bölgesi için yoğunlukla maliyetler ve büyüme beklentileri yorumlanmasına yardım eden PMI’lar bu kez savaş etkisinin ölçülmesi için de kullanılacak.

Almanya & İmalat ve Hizmet PMI

Almanya imalat PMI Şubat ayında 49,1 puandan 50,9 seviyesine yükselerek genişleme bölgesine dahil oldu. Bununla birlikte imalat sektörü üç buçuk yıldan uzun bir süredir ilk kez genişleme gösterdi. Üretim ve yeni siparişlerde oluşan güçlü artışa eş olarak, istihdam ve stok faaliyetlerindeki daralma da hız kaybederek bu duruma destek sağladı. Girdi fiyatları üç yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine ulaşırken, çıktı fiyatları dört ay sonra ilk kez yükseldi.

Hizmet PMI Şubat ayında 52,4 puandan 53,5 puana yükseldi. Bu aynı zamanda son dört ayın en hızlı genişlemesi oldu. Şirketler yeni müşteri kazanımı açıklayarak talep tarafında olumlu görüş bildirirken, ihracat siparişleri 2023’ten beri en güçlü artışı kaydetti. İstihdam iki ay arka arkaya daraldı. Girdi fiyatları Ocak ayındaki zirveden gerilerken, çıktı fiyatları artışını sürdürdü.

Fransa & İmalat ve Hizmet PMI

Fransa imalat PMI, Şubat ayında 51,2 puandan 50,1 seviyesine geriledi. Üretim daha yavaş bir hızda artarken, yeni siparişler geriledi. Bu hem iç, hem dış talepteki zayıflıktan kaynaklandı. İstihdam üç aylık genişleme süreci ardından ilk kez gerilerken, girdi fiyatları son altı ayın en hızlı artışını gösterdi. Çıktı fiyatları da bir buçuk yılın en hızlı artışını kaydetti.

Hizmet PMI ise 48,4 seviyesinden 49,6 puana yükselse de, sektörde daralmanın devam ettiğini gösterdi. Yeni işler arka arkaya üç ay boyunca geriledi. İstihdam ise buna karşılık iki aydır genişlemeyi işaret etti. Zayıf talebe eşlik eden olumsuz hava koşulları işletme faaliyetlerini olumsuz etkiledi. Girdi maliyetlerinde artış hızı yavaşlarken, çıktı fiyatlarında artış hızı ivme kazandı.

İngiltere & İmalat ve Hizmet PMI

İngiltere’de imalat PMI Şubat ayında 51,8 puandan 51,7 puana sınırlı değişim gösterdi. Sektörde genişleme hızı neredeyse bir buçuk yılın en yüksek seviyesinde gerçekleşti. Yeni siparişler, üretim ve teslim süreleri dengeli seyretti. Sektör görünümü olumlu kalmaya devam etti. Maliyetlerdeki artışlar da alıma konu olan enerji, altın ve elektronik bileşenler gibi kalemlerdeki fiyat artışlarıyla ilişkilendirildi.

Hizmet PMI Şubat ayında 54 seviyesinden 53,9 seviyesine sınırlı gerileme gösterdi. Yeni işler arka arkaya üç aydır genişlerken, bu durum daha çok iç taleple desteklendi. Çünkü ihracat satışları Avrupa’daki zayıflık nedeniyle durma aşamasına kadar geldi. İstihdam neredeyse bir buçuk yıldır daralma olduğuna işaret etti. Girdi fiyatlarında artış hızı yükselirken, bu durumun satışlara yansıtılmasıyla çıktı fiyatları da yükseldi.

Merkez Bankası Faiz Termometresi Enflasyon

Merkez Bankaları enflasyondaki gidişata bakarak para politikası kararları oluşturmaktadır. Özellikle savaşın enerji fiyatları üzerinde sergilediği yükselişler ardından maliyetlerin enflasyon üzerindeki olumsuz etkileri bankaların daha sıkı bir politika oluşturmasına ya da mesajlar vermesine olanak tanımıştır. Dolayısıyla bundan sonraki süreçte Enflasyon temasına yönelik gelecek her yeni haber faiz stratejilerini yorumlayabilmek adına önemlidir. Bu konsept üzerinden gidecek olursak bu haftaki PMI verileri dışında bölgesel Enflasyon verileri de ayrıca takip edilebilir.

İngiltere & Şubat Enflasyonu (Final)

Ada ekonomisinde TÜFE değişimi Ocak ayında yıllık bazda 3,4%’ten 3%’e yavaşlamıştı. Bu aynı zamanda Mart 2025’ten bu yana görülen en düşük enflasyon olarak kayda geçti. Bunda ulaşım ve gıda fiyatlarındaki ılımlı artışlar etkili olmuştu.

Ulaşım enflasyonu yıllık 2,7% ile önceki ay görülen 4% seviyesine kıyasla olumlu katkı sağladı. Akaryakıt fiyatlarındaki zayıflama ve hava yolu ücretlerine olumlu yansımaları da ılımlı enflasyon verisinde etkili oldu.

Gıda ve enerji hariç hesaplanan çekirdek enflasyon aynı dönemde 3,1%’e gerileyerek Ağustos 2021’den bu yana en düşük seviyeye ulaştı. Şubat ayı verisi, savaş gelişmelerinin henüz fiyatlara dahil olmadığı döneme dahil olacak olsa da, bu verideki değişimlerin olası bir yükselişi işaret etmesi önümüzdeki döneme ilişkin faiz beklentilerini yukarı yönlü etkileyebilir.

Avustralya & Şubat Enflasyonu

Avustralya’da geçtiğimiz hafta gerçekleşen faiz artırımı ardından Şubat ayı enflasyonu verisi izlenecek. Ocak ayında yıllık enflasyon 3,8% olmuş ve 2-3% bandındaki hedef aralığının üzerinde kalmaya devam etmişti.

Hizmet enflasyonu 4,1%’den 3,9%’a gerilese de, mal enflasyonu 3,4%’ten 3,8%’e yükseldi. Bunda eyalet teşviklerinin sona ermesi sonrası artan elektrik maliyetleri etkili oldu. Fiyat artışları genel olarak birçok kalemde hissedildi.

Kırpılmış ortalama TÜFE ise yıllık bazda 3,3%’ten 3,4%’e yükselmişti.

Enflasyonda hedef üzerindeki seyrin sürmesi, faiz artırım beklentilerini desteklemeye devam ediyor. Geçtiğimiz haftaki faiz artırımı kararına rağmen piyasalar hala yeni faiz artırımları konusuna yakın kalmaya devam ediyor.