19 Mart 2026 Tarihli Makro Ekonomik Gelişmeler

“YURT DIŞI PİYASALARDA SON DURUM”

Asya Endeksleri Fed ve BoJ Sonrası Geriledi, Petrol Yükselişte

ABD endeksleri ardından Asya endeksleri de, enerji fiyatlarındaki artış ve ABD ve Japonya’daki para politikası kararları ardından geriledi. Orta Doğu’da kilit enerji altyapısına yönelik saldırıların sürmesi, petrol ve doğal gaz fiyatlarını yükseltirken, bu hali hazırda yükselen enflasyon endişesini daha da artırdı.

İran’ın dünyanın en büyük sıvı doğal gaz ihracat tesisine sahip Katar’a yönelik saldırıları, enerji fiyatlarındaki son yükselişte etkili oldu. Trump ise ABD limanlarında yabancı tankerlerin de dolaşım sağlaması onayını vererek fiyatları baskılamaya çalıştı. Bu durum ABD petrolü ile Brent petrolü arasındaki makası daha da açtı.

Fed beklendiği gibi para politikasında değişikliğe gitmedi. Üyeler bu yıl bir faiz indirimi beklemeye devam etti. Fed Başkanı Powell, indirimlere tekrar başlanması için enflasyonda düşüş görülmesi gerektiğini belirtti. Bu durum piyasaların faiz beklentileri konusunda daha da çekimser hale gelmesinde etkili oldu. CME verilerine göre piyasalar şu an yıl boyunca indirim beklemiyor. Açıklanan projeksiyonlarda ise 2026 için enflasyon tahmini 2,4%’ten 2,7%’e yükseltildi. Çekirdek enflasyonun da 2,7%’ye yükseleceği öngörüldü.

Japonya Merkez Bankası da yine piyasa beklentilerine paralel olarak faizi sabit tuttu. Yen tarafında dengeli bir seyir izleniyor.

Bugün ise Euro Bölgesi, İngiltere ve İsviçre’de faiz kararları takip ediliyor olacak.

Avrupa Merkez Bankası – ECB

Orta Doğu’da yaşanan savaş ile birlikte artan enerji maliyetleri, ECB’nin birkaç yıl önce yaşadığı bir şoku tekrar yaşamasında etkili oluyor. Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısıyla birlikte yaşanan enerji krizi, bu kez daha hazırlıklı olunmasına rağmen tekrar ediyor. Ancak bu kez savaş ABD – İran ve bölge ülkeleri arasında. Petrol ve doğal gaz fiyatlarında yaşanan sert artışlar nedeniyle, bir süredir politika duruşu konusunda esnek olan ECB’nin bu kez daha şahin bir tona dönmesi sürpriz olmayacak.

Swap piyasalarına göre faiz indirim ihtimali masadan tamamen kalktı. Hatta hızlı senaryo değişimi ile birlikte yılın ortasında doğru faiz artırım ihtimali fiyatlanmaya başlamış durumda. Haziran toplantısında faiz artırımı yaklaşık 44% ihtimal ile fiyatlanıyor.

Euro Bölgesi’nde enflasyonun hedefin altına kalma riski, enerji fiyatlarındaki değişimle birlikte plandan çıkmış görünüyor. Zaten bu da faiz artırım tahminlerini öne çıkardı. Ayrıca güçlü Euro konusundaki endişeler de, savaşla birlikte güçlenen dolarla birlikte şimdilik geride kaldı.

Tüm merkez bankalarında olduğu gibi ECB tarafında da savaşın tahmini, dolayısıyla enerji maliyetlerinin geleceğinin öngörülmesi imkansız. Ancak şu anki tablonun riskinin hangi ölçekte değerlendirildiğini görmemiz açısından ECB ve Lagarde’ın beyanatı önemli olacak.

Şu an için swap piyasaları enerji şoku nedeniyle bu yönde bir fiyatlama yapsa da, Avrupa’da şimdilik arz sorunundan çok fiyat sorunu hakim. Ancak savaşın uzaması, arz sorununu ve enerji fiyatlarında kalıcı yükselişleri de gündeme getirebilir.

Tüm bu gelişmelerle birlikte ECB’nin Mart toplantısında faizi sabit tutması, ancak bunu şahin bir tonda yapması beklenebilir. Bu aşamada da gerekirse faiz artırımları yapılabileceği ifadesi, swap piyasalarına bakıldığında çok korkutucu olmayacaktır.

İngiltere Merkez Bankası – BoE

İngiltere’de de para politikasına ilişkin beklentiler savaş ile birlikte hızla yön değiştirdi. ABD ve İsrail’in Şubat sonunda İran’a saldırmasıyla artan enerji fiyatları tabloyu terse çevirirken, BoE tarafında görünüm daha karışık hale geldi.

Savaş öncesi İngiltere’de konu faiz indirimleriydi. Çünkü ekonomi kademeli şekilde soğuyor, enflasyon baskılanıyor ve işgücü piyasasında zayıflama takip ediliyordu. Şubat toplantısında faizde değişiklik yapılmazken, 9 üyenin 4’ü faiz indirimi istemişti. Bu da faiz indirim tahminlerinin yoğunlaşmasında etkili olmuştu.

Şimdi ise ülkede artan enerji maliyetlerinin enflasyonu yukarı itmesi bekleniyor. Savaşın uzaması, enflasyon riskini de artırıyor. Dolayısıyla savaşın ne kadar süreceği tüm merkez bankaları açısından önemli. Çatışma ortamının uzaması ve Hürmüz Boğazı riskinin sürmesi belirsizliği enflasyonun kalıcı olma riskini beraberinde getirebilir. Yani soru, enerji fiyatlarındaki yükselişin kalıcı olup olmayacağı.

Swap piyasaları 13 Mart Cuma günü itibarıyla herhangi bir faiz indirimini neredeyse kesin olarak dışlıyor. Yılın ortasından itibaren ise kademeli olarak artış gösteren faiz artırım beklentileri mevcut. Dolayısıyla Banka’nın vereceği mesajlar, savaşın dışında bu görünümü etkileyecek önemli başlık olarak takip edilecek.

İsviçre Merkez Bankası - SNB

SNB geçtiğimiz yılın ortasında politika faizini 0%’a çekmesinin ardından herhangi bir değişiklik yapmadı. Banka’nın yılda dört kez gerçekleşen para politikası toplantısının birinin, İran savaşından birkaç hafta sonraya denk gelmesi oldukça önemli. Ülke para birimi artan jeopolitik risk primi ile birlikte talep görüyor. Bu da enflasyonu baskılayıcı bir etki oluşturuyor.

Ancak bu kez savaş ile birlikte artan enerji maliyetlerinin etkisi de gündemde. Banka’nın daha güvercin olabilmek için alanı sınırlıyken, yükselen petrol ve doğal gaz fiyatları enflasyonda yukarı yönlü riski şu ana kadar öngörülemez şekilde canlı tutuyor. Çünkü savaş devam ediyor ve üretim – tedarik riski hala zirvede. Bunun ne kadar süreceği, birçok merkez bankası gibi SNB tarafında da önemli olacak.

Ülkede enflasyon hala çok zayıf. Enerji maliyetleri ise enflasyon beklentilerini yukarı itiyor. Güçlenen Frank ile birlikte bunun dengelenmesi söz konusu. Ancak belirttiğimiz gibi, enerji fiyatlarındaki yükselişin kalıcı olup olmayacağı oldukça önemli.

Swap piyasaları Mart toplantısında para politikasının değişmeyeceğine neredeyse kesin gözüyle bakıyor. Sonraki toplantılarda ise faiz artırım ihtimali kademeli olarak yükseliyor. Bu nedenle verilecek mesajlar, savaş gündemi yanında önemli başlıklardan biri olacak.