30 Nisan 2026 Tarihli Makro Ekonomik Gelişmeler

“YURT DIŞI PİYASALARDA SON DURUM”

Brent Petrolde ivme Kazanımı, Asya Endekslerinde Düşüş

Petrol fiyatları Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasıyla birlikte yükseliş eğilimini sürdürdü. Brent petrol, sadece savaş başından bu yana değil, 2022 ortasından bu yana görülen en yüksek seviyelerde haftalık kapanışa hazırlanıyor. ABD endeksleri teknoloji şirketlerinin bilançolarıyla tutunmaya çalışırken, Asya endeksleri gerileme gösterdi. Trump, İran ile nükleer anlaşma sağlanana kadar ablukanın süreceğini açıkladı. İran yönetimi ise ablukanın sürmesi halinde misilleme yapabileceği uyarısında bulundu.

ABD’de dev teknoloji şirketlerinin bilançoları şu ana kadar yapay zeka harcamalarının yavaşlamadığını gösterdi. Alphabet bilançonun ardından kapanış sonrası işlemlerde 6,4% yükselirken, Meta 7,3% geriledi. Amazon 1,7% yükselirken, Microsoft 2%’ye yakın kayıp yaşadı. Ancak tüm hisseler daha yüksek seviyeler görmesinin ardından baskı gördü.

Fed dün akşamki beyanatında beklendiği gibi faizde değişiklik yapmadı. Savaş etkilerine ilişkin görüş ayrılıklarının derinleştiği izlendi. Dört üye çekimser oy kullanırken, üç üye yıl sonuna kadar faiz indirimi olabileceği düşüncesine itiraz etti. Öte yandan Trump’ın Fed Başkanlığı için adayı Kevin Warsh, Senato’nun Bankacılık Komitesi’nde 24 üyenin 13’ünden onay aldı. Demokratların tamamı (11 üye) Warsh’a karşı oy kullandı. Dolayısıyla Warsh için şu an süreç olumlu ilerliyor.

ABD

PCE Enflasyonu

Fed’in tercih ettiği enflasyon göstergesi olarak anılan çekirdek PCE Perşembe günü büyüme verisiyle aynı anda açıklanacak. PCE fiyat endeksi Şubat ayında önceki aya göre 0,4% artmış ve son bir yılın en güçlü aylık artışını kaydetmişti. Bu yükselişte mal fiyatlarının 0,7% artışı önemli etki oluşturmuştu. Buna karşılık olarak hizmet enflasyonu 0,4%’ten 0,2%’ye gerilemişti. Gıda ve enerji hariç tutulan çekirdek PCE enflasyonu Ocak ayındaki 0,3%’lük artış ardından 0,4% yükselmişti.

Yıllık bazda ise manşet PCE enflasyonu 2,8%, çekirdek PCE enflasyonu 3% olarak açıklanmıştı.

Mart ayına ilişkin verilerde özellikle savaş etkisinin manşet enflasyonu nasıl etkilemiş olduğunu takip ediyor olacağız. Ancak çekirdek PCE enflasyonundaki katılığın değişip değişmediği de önemli olacak. Çünkü savaş sonrası senaryolarda Fed’in faiz indirim beklentileri için bu göstergedeki değişimler oldukça kritik.

1. Çeyrek Büyümesi

ABD ekonomisi 2025’in son çeyreğinde yıllık bazda 0,5% büyümüştü. Veri öncü okumalara göre aşağı yönlü revize edilmişti. Bunda da tüketici harcamalarının yavaşlaması etkili olmuştu. Sabit varlık yatırımları beklentinin altında artış gösterirken, konut yatırımlarında gerileme beklentinin de üzerinde gerçekleşti. İhracat 3,2% gerilerken, ithalat 1% geriledi. Kamu harcamaları, ilgili dönemdeki hükümet kapanması nedeniyle 5,6% geriledi ve büyümeyi neredeyse bir puan aşağı çekti. 2025 yılının tamamı için büyüme 2,1% oldu.

Açıklanacak büyüme verisi 2026’nın ilk çeyreğine ilişkin ilk okuma olacak. İlk okumalar piyasa etkisi açısından daha kritik olarak görülüyor. Veriyi kritik hale getiren diğer konu ise, ilgili çeyreğin son üçte birlik kısmında savaşı cereyan etmesiydi. Dolayısıyla veride savaşın ekonomiye ilk zararlarını görmüş olacağız. Veri içinde büyümeyi oluşturan kalemlerin fiyat değişimlerini gösteren endeks de yakından izlenecek. Son olarak endeks 3,7% gibi güçlü bir artış hızını işaret etmişti.

EURO BÖLGESİ

ECB Faizi Sabit Tutup Haziran Beklentilerini Destekleyecek mi?

Avrupa Merkez Bankası ECB’nin para politikası beyanatı 28 Nisan Perşembe günü gerçekleşecek. Önceki hafta gerçekleşen IMF toplantılarında Banka yetkililerinin açıklamaları önemli mesajlar içeriyordu. Bunlardan ilki ve en önemlisi, Nisan ayında acil bir faiz artırımı için yeterli gerekçe olmadığıydı. Ayrıca, savaş öncesi olduğu gibi Banka’nın seçeneklerinin bol olduğu da görüldü. Yani resesyona yönelim halinde faiz indirimi, enerji maliyetleri kaynaklı enflasyon şoku halinde faiz artırımı seçenekleri gibi geniş bir seçenek alanı var.

ECB’nin, Nisan toplantısının da sonrasındaki dönemi kapsayacak şekilde, akaryakıt ve doğal gaz fiyatlarıyla başlayan ve ulaşım maliyetleri ile gıda gibi enerji fiyatlarının dolaylı olarak etkilediği diğer kalemlerin de etkilenmesiyle birlikte ortaya çıkabilecek enflasyon dalgasını beklediği varsayılıyor. Bu lüksün yanı sıra, söz konusu enflasyon hareketi gelse bile, bunun tek seferlik ve sınırlı zaman diliminde etkili olabilecek bir sorun olduğu varsayımıyla faiz artırımına bile gerek duyulmayabileceğini düşünen kesimler var.

Bu aşamada ise genel sorunlar arasında manşet enflasyonun 4% üzerine çıkması öne çıkıyor. Enflasyon beklentileri de ani şekilde yükselmiş durumda. Bu da faiz hamlesi gelmemesini baskı unsuru haline getiriyor.

Hürmüz Boğazı’nda ablukanın süresinin uzaması ve bunun çift taraflı hale gelmesi (ABD’nin de ablukaya başlaması) sorunu daha da büyütmüş durumda. İşte bu nedenle de, Banka her ne kadar politika esnekliğine sahip olursa olsun, Haziran ayında önlem için faiz artırımı kararı alma potansiyeli güçlü şekilde değerlendiriliyor.

Bu hafta ise ECB’nin faizi sabit tutması ve seçeneklerini tekrar sunması sürpriz olmayacaktır. Dolayısıyla gerektiğinde harekete geçilebileceği mesajı Haziran beklentilerini gündemde tutabilir.

Enflasyon ve büyüme risklerinin kritik olduğu vurgusuyla birlikte alınabilecek faizi sabit tutma kararı Haziran ihtimalini güçlü kılabilir. Ancak enflasyon risklerini süre ve oran olarak küçümseyecek açıklamalar güvercin olarak değerlendirilebilir; ancak bu senaryo düşük ihtimali olarak görülüyor. Enflasyon vurgusunun artması ise, Haziran’ın yanı sıra, sonraki toplantılar için faiz artırım ihtimallerini de kuvvetlendirebilir.

Euro Bölgesi Nisan Enflasyonu

Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyon Mart ayında 1,9%’dan 2,6%’ya sert bir yükseliş kaydetmişti. Yükselişin temel nedeni Orta Doğu’daki savaşa bağlı olarak artan enerji maliyetleriydi. Enerji enflasyonu 5,1% artarak neredeyse bir yılın ilk yükselişini kaydetmişti. Aynı zamanda bu artış Şubat 2023’ten bu yana görülen en hızlı oranda gerçekleşti. Buna karşın hizmet enflasyonu 3,4%’ten 3,2%’ye yavaşladı. Çekirdek enflasyon 2,4%’ten 2,3%’e gerilerken, aylık TÜFE değişimi 1,3% olmuştu.

Nisan ayına ilişkin öncü veride enerji maliyetlerindeki değişimlerin satış fiyatlarına nasıl yansıdığını inceleyeceğiz.

Almanya 1. Çeyrek Büyümesi

Almanya ekonomisi 2025’in son çeyreğinde 0,3% büyüyerek tahminlere paralel bir sonuç ortaya koymuştu. Ayrıca önceki çeyrek görülen durgunluk sonrası olumlu sinyal vermişti. Bu aynı zamanda 2025’in ilk çeyreğinden bu yana görülen en hızlı büyüme olmuştu.

Hane halkı harcamaları 0,5%, kamu harcamaları 1,1%, inşaat harcamaları 1,6% artarak bu tabloyu desteklemişti. Tarife etkisi ise dış talebi olumsuz etkileyerek veriyi baskılamıştı.

İlk çeyrek verisinde, Mart ayı boyunca etkili olan savaşın ekonomiye etkilerini görmeye çalışacağız.

İNGİLTERE

Faiz Değişikliği Beklenmiyor

İngiltere Merkez Bankası BoE’nin Nisan toplantısında faizi sabit bırakması bekleniyor; hatta bu beklenti genel olarak yılın sonuna kadar korunuyor. Şubat ayı sonunda ABD ve İsrail’in İran ile savaşının enerji maliyetlerini yukarı çekmesi ardından piyasalar hızlı şekilde katılaşan para politikalarını ve olası faiz artırımlarını fiyatlamaya başlamıştı.

BoE’nin enflasyon hedefi 2% düzeyinde. Savaş öncesinde enflasyon bu düzeyin üzerindeydi; savaş etkisiyle birlikte önümüzdeki dönem bu hedefin üzerinde kalmaya devam etmesi, hatta yükselmesi bekleniyor. Tahminler gelecek yılın başlarında enflasyonun tekrar gerileyebileceği yönünde.

Ülkede stagflasyon riski de görmezden gelinmiyor. Dolayısıyla herhangi bir faiz artırımı bu durumu daha da körükleyebilir. Büyüme endişesiyle yapılacak faiz indirimi ise bu kez enflasyonu yukarı yönlü riske açık bırakabilir.

Ekonominin Şubat ayında ılımlı bir performans sergilemesi, faizin sabit tutulacağını bekleyenler tarafından önemli gerekçelerden biri olarak görülüyor. Yine de BoE’nin enflasyon riskine karşı yaklaşımı önemli olacak; çünkü birçok merkez bankasında beklendiği gibi bekle – gör modunda kalınması piyasaları fiyat gelişmeleri konusunda endişelendirebilir.